Landschap Zuid-Holland

Jaarverslag 2017

Het jaar van de Gebiedsvisie

Bestuur:

Het bestuur heeft afgelopen jaar 8 keer vergaderd. Dit vindt afwisselend plaats bij één van de bestuursleden. In de vergaderingen komen een aantal vaste agendapunten aan de orde: zaken welke spelen in de gemeenten Alphen a/d Rijn en Nieuwkoop, het  waterbeheer, te organiseren activiteiten, evaluatie van deze activiteiten, verslagen van regiobijeenkomsten en hetgeen in de afdeling is vernomen. Dit jaar heeft de ontwikkeling, samen met de LTO-Noord  afdelingen Kaag & Braassem en Rijn- en Vlietlanden, van de Gebiedsvisie prominent op de agenda gestaan.

Eén keer is de bestuursvergadering bijgewoond door een ‘actieveling van de maand’. Deze actieveling - een (jeugdig) lid van de afdeling - kan nader kennis maken met zaken waar het bestuur aandacht aan besteedt en het bestuur informeert bij de actieveling welke aandachtspunten voor hem belangrijk zijn.

 

Verdeling portefeuilles binnen het bestuur:

Wim Kelder, voorzitter; contactpersoon gemeente Nieuwkoop en afgevaardigde naar provinciaal overleg.

Klaas Barendregt, vicevoorzitter

Bert Roest, secretaris; portefeuillehouder kleine herkauwers

Peter van der Hulst, penningmeester, contactpersoon Alphen a/d Rijn.

Marjon Verkleij, adviseur van het bestuur; portefeuillehouder water

Diko Joha, portefeuillehouder melkveehouderij en contactpersoon gemeente Nieuwkoop

 

Activiteiten:

  • Op 6 januari hebben een 20-tal leden de nieuwjaarsreceptie in Het Oude Rechthuis te Aarlanderveen bezocht. Onder het genot van een kopje koffie, een drankje en een hapje hebben deze leden elkaar alle goeds voor 2017 kunnen toewensen.
  • “ Niet kerende grondbewerking “ was op 14 februari het thema van een gezamenlijke avond met het NKV in de zaal van manege de Vosseburch in Langeraar. Christoffel den Herder, adviseur bij Delphy, voorheen DLV, lichtte de theorie aangaande niet kerende grondbewerking toe. Anno Blonk en Arnold Voets van Voets Mechanisatie, Koen Dieker van de firma Guttler en Jos Heinen van Kvernerland lieten in een presentatie zien welke machines waarvoor te gebruiken zijn. Een tractor met een machine was ter plekke te bewonderen. Met een 50 tal aanwezigen een geslaagde avond.                      
  • De tweede avond met het NKV vond plaats op 7 maart, ook weer in de zaal van manege de Vosseburch. Thema van deze avond was  “ Low Stress Stockmanship “. De heer Ronald Rongen gaf een interactieve presentatie waarin eerst uitgelegd werd hoe runderen zien, ruiken, horen en waarom ze reageren zoals ze reageren. Praktijkgericht en in begrijpelijke taal. In het tweede gedeelte werd aangegeven hoe je runderen het best kunt benaderen en hoe je ze kunt bewegen zonder te roepen en zwaaien, stokslagen ect.  De opgedane kennis was voor iedereen direct toepasbaar op zijn/haar eigen dieren. Een zeer leerzame avond.
  • Op zaterdag 8 april vond voor de 30e keer de Open Boerderijdag voor leerlingen van de basisscholen in Alphen a/d Rijn plaats. De familie Verkleij had hun boerderij Brentano’s IJvervrucht in de Ridderbuurt opengesteld voor een ieder die hiervoor belangstelling had. Zo konden de bezoekers de melkkoeien de wei in zien gaan, de kalfjes, schapen en lammetjes bezichtigen en werden rondleidingen in de kaasmakerij verzorgd. Verder waren er verschillende activiteiten zoals knutselen met de IVN, de agrarische natuurvereniging en een imker. Het weer werkte deze dag mee en de vele bezoekers konden genieten van de diverse aspecten op deze boerderij. Het bestuur is de familie Verkleij  erkentelijk voor hun inspanningen om deze dag tot een succes te maken.
  • Op 9 juni vond de jaarlijkse fietstocht en barbecue plaats. Dit jaar was vertrek- en aankomstpunt van de fietstocht en locatie waar gebarbecued werd, de schaapsfarm van Wim en Cora Herrewijn aan de Kerkvaartseweg 65 te Aarlanderveen. De fietstocht ging met een deelname van rond de 30 personen eerst richting Oostkanaalweg, vervolgens Korteraarseweg, Zevenhovenseweg, Achttienkavels, Zuideinde en terug op de Kerkvaartseweg. Daarna sloten zich nog 30 leden aan om deel te nemen aan een barbecue, welke als van ouds weer prima verzorgd werd door Erik van Schaik en zijn echtgenote.  Als dank voor de uitstekende verzorging op deze mooie locatie overhandigde voorzitter Wim Kelder aan Cora een boeket bloemen.
  • Gebiedsvisie: De gebiedsvisie 'Ontwikkelen door verbinden' die de LTO-afdelingen Alphen-Nieuwkoop, Kaag en Braassem en Rijn- en Vlietlanden met elkaar hebben opgesteld is op 8 september jl. aan de burgemeesters van de drie gemeenten aangeboden. Het bleek een schot in de roos te zijn. De thema's die in de visie zijn benoemd, blijken ook bijzonder te leven bij de gemeenten. Het gaat met name om agrarische structuurversterking, water, bodemdaling, verkeer, bereikbaarheid, herverkaveling,           duurzame energie ed. Inmiddels is er een ambtelijk en bestuurlijk overleg geweest met de ambtenaren en wethouders van de     gemeenten om bovengenoemde thema's in een (meerjarige) beleidsagenda op te nemen. Het uiteindelijke doel is om het in een uitvoeringsprogramma op te nemen. Voorbeelden: het gebiedsgewijs    uitrollen van onderwaterdrainage, het bereikbaar houden van alle agrarische percelen en bedrijven voor het agrarisch verkeer, kavelruil bevorderen om de druk op de wegen te verminderen, zonnepanelen op   daken te  bevorderen en waar mogelijk windmolens te plaatsen.

         Met de gebiedsvisie hebben we als LTO een belangrijk document in handen om met de gemeenten  samen op te trekken om de (belangrijke) agrarische sector gezond en                   levensvatbaar te houden en waarbij wij hen kunnen aanspreken op hun aandeel en verantwoordelijkheid in het uitvoeringsprogramma.

 

Verslag melkveehouderij:

Voor de portefeuillehouders melkveehouderij LTO-Noord Regio West zijn drie bijeenkomsten in het VIC Zegveld gehouden. Daarnaast een landelijke bijeenkomst in Nijkerk. De volgende onderwerpen werden toegelicht en bediscussieerd: Fosfaatreductieplan, wetsvoorstel Fosfaatrechten, Kringloopwijzer, behoud sleepvoetbemesting, 6e Actieprogramma Nitraat, Derogatie, aanpak IBR / BVD bestrijding.

De wet Fosfaatrechten is op 29  december in de Staatscourant gepubliceerd en per  1 januari 2018 in werking getreden. In december is het 6e Actieprogramma Nitraat 2018-2022 aan de Tweede Kamer aangeboden. Hierin staan maatregelen om de kwaliteit van grond- en oppervlaktewater te verbeteren teneinde de doelstellingen van de KRW te halen.

ZuivelNL gaat op 1 april 2018 starten met de aanpak IBR / BVD bestrijding. Het ligt in de bedoeling dat dit per 1 januari 2019 verplicht gaat worden.

In 2017 is door een groep van 23 melkveehouders een nieuwe visie Melkveehouderij opgesteld. Door gesprekken met belanghebbenden binnen en buiten de sector dienden zij eerst voor hun bedrijf een visie op te stellen, waarna uit al deze visies één visie uitgekristalliseerd moest worden. Deze visie heeft als titel “ Samen naar een nieuwe wij “  gekregen. Hierin wordt aangegeven hoe de sector van meerwaarde wil zijn voor de samenleving door gezonde en duurzame producten te leveren, zorg te dragen voor landschap en gezonde bodem en oplossingen aan te dragen voor klimaatvraagstukken.

 

Verslag kleine herkauwers:

Afgelopen jaar heeft er geen ledenbijeenkomst schapenhouderij plaats gevonden. Reden hiervoor is de reorganisatie van LTO. Aanvankelijk hadden LTO-Noord, de ZLTO en de LLTB ieder hun vakgroepen Melkveehouderij, schapenhouderij ect.. Dit jaar zijn de vakgroepen landelijk gaan opereren en zijn deze zelfstandiger gaan werken. Voor het bestuur van de nieuwe vakgroepen zijn sollicitatieprocedures opgestart. Voor een aantal bestuursleden van de voormalige vakgroepen was dit aanleiding om zich niet te kandideren voor de vakgroepen nieuwe stijl, bv. Kees Romijn bij Melkveehouderij en Jeljer Wynia van de vakgroep Schapenhouderij. Daar de invulling van de vacatures voor het bestuur voor de vakgroep Schapenhouderij moeizaam verliep, werd pas in het najaar de naam van de nieuwe voorzitster, Saskia Duives, bekend. Hierdoor was het niet meer mogelijk de ledenbijeenkomsten in het najaar te houden.   s

 

Flora en fauna: In de tweede helft van april maakte de provincie Zuid-Holland het volgende bekend:de provincie verleent een onbeperkte vrijstelling voor het bestrijden van grauwe gans, brandgans en kolgans van een half uur voor zonsopgang tot een half uur na zonsondergang, buiten de winterperiode. In de zomerperiode kunnen genoemde ganzensoorten onbeperkt worden bestreden. Provinciale Staten hebben de Verordening vastgesteld in de wetenschap dat het verlenen van een vrijstelling leidt tot het niet langer verlenen van tegemoetkomingen in de schade.” Daar de onbeperkte vrijstelling nauwelijks leidt tot minder ganzen, heeft Basjan Niemansverdriet (themahouder flora en fauna Zuid-Holland) en Ard Mooij (LTO-Noord regio West) gedeputeerde Han Weber en statenleden benaderd over dit besluit. Dat resulteerde dat aanvankelijk de zomerschade vanaf 2018 gedurende 3 jaar vergoed zal worden. Later werd bekend dat ook dit jaar zomerschade vergoed wordt.

 

Water: Dit jaar hebben de waterportefeuillehouders van de LTO –afdelingen binnen Rijnland twee keer overleg gehad met de landbouwvertegenwoordigers van het Hoogheemraadschap van Rijnland.

Agendapunten waar over gesproken is: de Kader Richtlijn Water doelen en de verschillen in normering; de fosfaatnorm en hoe om te gaan met nutriëntenonttrekking; ontwikkelingen van waterkwaliteit; bodemdaling in het Groene Hart en Zoetwatervoorziening; de Keur en de spelregels rondom zorgplicht en dagelijks onderhoud van waterkeringen en aanschrijvingen; ontwikkelingen rond belastingsysteem in de Waterschappen; baggeren; actiepunten n.a.v. de gebiedsvisie Groene Hart Noord en DAW-projecten en het project Erfafspoeling  vanuit de POP3 gelden. 

Vanuit Amstel, Gooi en Vecht is er ook eenmaal een bijeenkomst geweest waar dezelfde onderwerpen plus het onderwerp kwel besproken zijn.

We hebben een gesprek gehad met beleidsmedewerker Carlijn Bergshoeff over een aantal nieuwe watergebiedsplannen in Alphen en Kaag & Braassem welke Rijnland binnenkort gaat opstarten. Het doel was om te horen wat er in deze polders speelt en welke ambitie LTO / de boeren in die polders hebben.

 

Themahoudersoverleg Ruimtelijke Ordening:

Dit jaar zijn er twee overleggen geweest van deze nieuwe vakgroep onder leiding van Rona Uitentuis van het Regiobestuur.

De eerste werd gehouden in mei in Breukelen en ging over landschappelijk bouwen en met name over de pilot Erfkwaliteit in de provincie Noord Holland, welke wellicht uitgerold kan worden naar andere provincies. Een presentatie hierover werd gegeven door landschapsarchitect Ruut van Paridon en architect Jan Richard Kikkert; de ontwikkelingen op regionaal en provinciaal gebied over Ruimtelijke Ordening  en het belang om voor de Gemeenteraadsverkiezingen 2018 input te leveren aan de verkiezingsprogramma’s  van de politieke partijen.

Het tweede overleg was in Abbenes en ging over Natuurinclusieve landbouw: natuur, landschap, natuurinclusief, Boerennatuur, Biodiversiteit, Natura 2000… allemaal begrippen die langs komen en een relatie hebben met de boeren en de landbouw. Voor ons als sector de vraag hoe je gaat acteren met het overkoepelende thema, met agrarische ondernemers en het maatschappelijk veld. René Schepers  nam de groep deelnemers mee hoe we verbindend kunnen acteren met natuur.

 

Energie en Ruimte:

LTO heeft een bijdrage geleverd aan de strategie van de regio Midden-Holland voor de transitie naar hernieuwbare energie. In een aantal sessies is met diverse doelgroepen samengewerkt om: inzicht te krijgen in de omvang van het regionale energievraagstuk; alle kansen in kaart te brengen; gezamenlijke keuzes maken over de oplossingsrichting en enthousiasme te creëren om samen de energietransitie te realiseren. Vanuit LTO hebben we ingebracht dat we met name een zorgvuldige afweging moeten maken of we landbouwgronden wel of niet willen inzetten voor zonneweides. De opbrengst van deze sessies hebben geleid tot een verkenning Regionale Energiestrategie  Regio Midden-Holland en deze is in mei 2017 tijdens een Klimaatconferentie aangeboden aan gedeputeerde Han Weber . Meer lezen: http://www.odmh.nl/inwoners/duurzaamheid/energie/ruimte-en-energieateliers/

 

 

Gemeente Alphen a/d Rijn

Verkenning woningbouwlocaties Alphen a/d Rijn:  op 21 juni 2017 werd dit onderzoek door Kuiper Compagnons, een bureau voor ruimtelijke ordening en architectuur, gepresenteerd aan de leden van de gemeenteraad, belanghebbenden en belangstellenden. Opdracht aan dit bureau was een onderzoek te doen naar mogelijke woningbouwlocaties gemeente Alphen a/d Rijn na 2020. Als woningbouwlocaties werden de polders ten oosten, ten noorden en ten westen van Alphen a/d Rijn voorgesteld. Dit gecombineerd met veel water en natuur om een natuurlijke verbinding Nieuwkoopse Plassen naar de Braassem te realiseren. In de presentatie werd aangegeven dat het veenweidegebied ten oosten van Alphen a/d Rijn niet geschikt is voor agrarische activiteiten en dat de polders ten noorden van deze plaats zoute kwel problematisch is. Na de presentatie werd de mogelijkheid geboden te reageren op de plannen. LTO-Noord heeft aangegeven dat de stellingname omtrent de polders ten oosten en westen van Alphen niet juist is, daar in de oostelijke polders toekomstbestendige levensvatbare bedrijven aanwezig zijn en dat in de noordelijke polder zoute kwel ontbreekt.

Op 14 september 2017 is het plan behandeld in de Raadscommissie Ruimtelijk en Economisch domein.  Hierin werd aan de commissie verzocht de verkenning woningbouwlocaties na 2020 vast te stellen en deze in te laten brengen in de omgevingsvisie. In de commissie ontstaat discussie of er nu wel of voorlopig geen woonwijken in de polder worden gerealiseerd, hoe onderscheidend, hoe groen, kleinschalig en waterrijk ook. Er moeten eerst feiten, duidelijke (groei)cijfers, prognoses, een spoorboekje met tijdspad, kwaliteit van de gebieden in beeld worden gebracht (bodemgesteldheid, infrastructuur, begaanbaarheid etc. etc.). Ook is het van belang – zeker na de kritische houding van de provincie op het bestemmingsplan Alphen-Stad - duidelijk en helder te krijgen wat het standpunt van de provincie is. Ook is het wenselijk om duidelijk te krijgen wat de behoeften van de afzonderlijke kernen zijn. Een integrale visie lijkt wenselijk. De begin-spraak met de kernen ontbreekt nu. Pas aan de hand van de gevraagde informatie en feiten kunnen er definitieve keuzes worden gemaakt en keiharde doelstellingen worden geformuleerd. Om deze reden voelt de commissie nog niet voor het vaststellen van deze verkenning, maar vooralsnog met uitsluitend voor het instemmen met de verkenning woningbouwlocaties na 2020.              

Rioolheffing: op donderdagavond 14 december jl. heeft de gemeenteraad van Alphen a/d Rijn ingestemd met de Belastingverordeningen 2018 waar onder andere de rioolheffing onder valt. In de Belastingverordeningen 2015, welke  B&W in december 2014 aan de gemeenteraad ter beoordeling werd voorgelegd, werd bij de rioolheffing voor gebouwen zijnde niet-woning, waaronder agrarische bedrijven vallen, een nieuwe systematiek voorgesteld. Deze gebouwen werden in drie WOZ categorieën ingedeeld: 1. € 0,- -  € 600.000,- 2.  € 600,000,- - € 25 miljoen 3.  hoger dan € 25 miljoen. Door samenwerking met de VOA, de Alphense ondernemersvereniging, en inspraak van onze LTO-Noord afdelingen tijdens de informatieavond Rioolheffing en de Commissievergadering Financiën, heeft de wethouder zijn criteria gewijzigd door de WOZ waarde als criterium voor de vaststelling van rioolheffing te hanteren.

De bezwaren van LTO-Noord, dat agrarische bedrijven, welke niet lozen op het riool of een gemeentelijke voorziening, toch een heffing opgelegd krijgen werden niet gehonoreerd. Reden voor LTO-Noord om voor de Belastingverordeningen 2016 weer in te spreken tijdens de Commissievergadering Financiën in december 2015. Nadat alle commissieleden aangegeven hadden dat het niet redelijk en billijk is om voor een dienst te betalen waarvan geen gebruik gemaakt wordt, zegde de wethouder toe:

* in samenwerking met team belastingen van de gemeente en LTO de agrarische omgevingen in kaart brengen; per geval bekijken of sprake is van het al of niet uitvoeren van een gemeentelijke watertaak. Daarbij wordt gelet op :  ligging, locatie, voorzieningen op accommodatie, wijze van waterafvoer en of het bedrijfsgedeelte af te splitsen is  van woongedeelte; als er geen sprake is van een uitvoeren van een watertaak, dan ook geen rioolheffing;

In afgelopen jaar hebben er meerdere overleggen tussen de gemeente en LTO-Noord plaats gevonden en werd duidelijk dat de wethouder zijn toezegging niet in praktijk ging brengen. Voor LTO-Noord reden om dit bij raadsleden van CDA en VVD te melden middels een zienswijze welke voor de inspraak in de Commissievergadering Financiën op 7 december 2017 opgesteld was. Eén van de raadsleden ontdekte jurisprudentie over een rioolheffing, opgelegd aan bedrijfsgebouwen welke los staande van het woonhuis geen gebruik maakte van een gemeentelijke voorziening. Via hoger beroep en cassatie oordeelde de Gerechtshof in Arnhem dat, indien woning en bedrijfsgebouwen fysiek van elkaar gescheiden bouwsels zijn, zich hierom alleen al lenen naar verkeersopvattingen voor verticale splitsing.

De bedrijfsgebouwen zijn naar het oordeel van het Hof derhalve niet aan te merken als een eigendom dat direct of indirect op de gemeentelijke riolering is aangesloten. Dat brengt met zich mee dat de bedrijfsgebouwen niet in de heffing van het onderhavige rioolrecht kunnen worden betrokken.

Dit betekent dat voor die agrarische bedrijfsgebouwen, welke fysiek gescheiden zijn van het woonhuis en niet direct of indirect zijn aangesloten op een gemeentelijke voorziening, geen rioolheffing opgelegd dienen te krijgen.

Na drie jaar is het gelukt om een eerlijke en billijke systematiek voor de agrarisch  bedrijven in het buitengebied te realiseren.

 

Gemeente Nieuwkoop:

Ruygeborg II: Ruygeborg is het gebied tussen Noorden en Nieuwkoop. Dit gebied wordt de komende jaren omgevormd tot natuurgebied, als verbinding tussen de Nieuwkoopse Plassen  en het natuurgebied de Groene Jonker. Het eerste deel, “ Ruygeborg I “, is al natuurgebied. De provincie Zuid-Holland heeft de Stuurgroep Veenweide Gouwe Wiericke de opdracht verstrekt een ontwerpplan voor Ruygeborg II te maken. Door de Stuurgroep is een Adviesgroep Ruygeborg II samengesteld, welke bestaat uit bewoners, grondeigenaren en maatschappelijke partijen, o.a. De Hollandse Venen en onze LTO-Noord afdeling. Deze laatste twee organisatie waren in de zomer van 2016 uitgenodigd door de Stuurgroep Veenweiden Gouwe Wiericke om hun visie over de inrichting van Ruygeborg II kenbaar te maken. De Hollandse Venen en onze afdeling hebben tijdens dit gesprek aangegeven dat Ruygeborg II vooral voor  agrarisch gebruik ingericht diende te worden voor de grondeigenaren in dit gebied. Tevens zijn zorgen geuit over de schaduwwerking van het nieuwe natuurgebied op de omliggende agrarische percelen in de vorm van onkruiddruk en ganzenoverlast.

Vanaf september 2016 is er door de Adviesgroep  meerdere malen vergaderd. Tijdens deze vergaderingen werden presentaties verzorgd over de eisen waaraan de inrichting van het gebied moest voldoen, schetsontwerpen getoond enz.. In een later stadium hebben de grondeigenaren het initiatief genomen om zelf een schetsontwerp te maken. De Stuurgroep heeft ervoor gezorgd dat zij ondersteuning kregen van een onafhankelijke professional. Dit heeft geresulteerd in een schetsontwerp welke gepresenteerd is tijdens een bijeenkomst van de adviesgroep op 15 november 2017. Dit schetsontwerp laat een in- en uitdeuking van het oorspronkelijke gebied zien. Voor belangstellenden was er een inloopavond op donderdagavond 11 januari in De Rank te Nieuwkoop waar het schetsontwerp met o.a. een film werd toegelicht. 

Daar het oorspronkelijke gebied in- en uitgedeukt  dient de Provincie hier goedkeuring aan te geven en het Bestemmingsplan gewijzigd te worden. Bij dit laatste hebben eigenaren en gebruikers  van aangrenzende percelen van de uitdeuking de gelegenheid hun eventuele bezwaren kenbaar te maken. Volgens de Stuurgroep Veenweide Gouwe Wiericke zijn deze eigenaren en gebruikers op de hoogte gesteld van de plannen . Tevens wordt de inrichting van Ruygeborg I geëvalueerd en mogelijk aangepast.

Landbouwverkeer: In alle gemeenten in onze regio, uitgezonderd de gemeente Nieuwkoop, kan een ontheffing tot 3.50 meter voor landbouwverkeer aangevraagd worden of bij RDW of bij de gemeente zelf als deze dit niet aan de RDW gedelegeerd heeft. De gemeente Nieuwkoop heeft besloten dat een ontheffing alleen kan worden verleend voor een beperkt aantal wegen buiten de bebouwde kom. Vooral voor de loonwerkbedrijven is dit een onpraktisch besluit. Naar aanleiding hiervan is er twee keer een overleg geweest met wethouder Elkhuizen, waarbij naast Klaas Barendregt  en Bert Roest namens onze afdeling, ook Nico Willemse van Cumela Nederland en Robbert Jan van Vliet van het gelijknamige loonbedrijf aanwezig waren. Bij het eerste overleg is aan de wethouder en zijn ambtenaar uitleg gedaan dat een zeer beperkt aantal landbouwvoertuigen breder zijn dan 3 meter en dan meestal 3.20 meter. Het tweede overleg vond plaats bij het bedrijf J.M. van Vliet BV om aan de hand van de getoonde machines het één en ander duidelijk te maken. Na afloop gaf de wethouder aan een ontheffing tot 3.20 meter te overwegen en dit in het college van te bespreken teneinde een voorstel aan de gemeenteraad te doen.

Gesloten verklaring Aardamseweg voor landbouwverkeer: De bezwarencommissie van de gemeente heeft onze bezwaren tegen het gesloten verklaren voor landbouwverkeer op de Aardamseweg in Ter Aar ontvankelijk verklaart. Daarbij wordt het advies aan de gemeente gegeven nieuwe argumenten aan te dragen om het verkeersbesluit uit te voeren. Cumela Nederland is  bij de rechtbank in beroep gegaan tegen dit besluit. Inmiddels is het voor landbouwverkeer niet toegestaan gebruik te maken van de Aardamseweg.