Lemsterland in ban F-16-piloot

Manja Blok, de eerste operationele vrouwelijke F-16-piloot ter wereld, spreekt op de startavond van LTO Noord-afdeling Lemsterland en VVB Echten e.o. over haar ervaringen als gevechtsvlieger voor de Koninklijke Luchtmacht. Als ze vertelt over het bombardement dat ze uitvoerde boven Srebrenica, kun je een speld horen vallen in de zaal.

‘Je krijgt een opdracht, je gaat, dat is je vak.’ Militair Manja Blok is in 1995 al een paar jaar, met tussenpozen, gestationeerd op vliegbasis Villafranca om het vliegverbod boven Bosnië-Herzegovina te beheersen. Begin juli 1995 loopt de dreiging rond de ‘safe zone’ Srebrenica, een enclave waar 25.000 tot 30.000 moslims een ‘veilige’ haven wordt geboden, hoog op. Als Blok op 11 juli naar de vliegbasis komt, krijgt ze opdracht om bewapend die kant op te gaan.

Srebrenica
‘Rondom Srebrenica was de situatie nijpend voor de Nederlandse grondtroepen. Drie commando’s zaten tussen de moslims en de opmars van de Servische troepen in. Als je dan boven het gebied vliegt en ‘cleared hot, cleared hot’ hoort, wat betekent dat je toestemming hebt om bommen te werpen op je doel, gaat er van alles door je heen. Alles waar je voor bent opgeleid, maar ook: hoe overleven we dit?’
Dan vertoont Blok een filmpje vanuit haar cockpit, waarop haar doel is te zien en de stem is te horen van de commando die ‘haar ogen naar het doel moet leiden’. Samen met haar collega gooit ze vier bommen en keert ze terug naar de vliegbasis. ‘We hebben de opmars even gestopt. De commando’s konden veilig wegkomen. Maar daarna zijn er gijzelaars genomen en werd verdere actie in de lucht afgeblazen’, blikt ze terug.
‘We werden ingezet toen het al veel te laat was. Het verkrijgen van toestemming duurde te lang. Dat moest via de VN, de NAVO en Amerika, via allerlei bureautjes. Er is nu direct contact met de militairen.’

Toelatingsexamen
‘Waarom word je geen piloot?’ Die vraag stelde de vader van Blok toen ze na de middelbare school niet direct wist wat ze moest gaan studeren. ‘Dat leek mij wel wat, dus deed ik toelatingsexamen voor de Rijksluchtvaartschool. Ik kreeg te horen dat ze mij niet zo snel vlieger zagen worden.’
Blok had allerlei baantjes, maar na een open dag bij de Landmacht in Amersfoort wist ze het in 1986 zeker. Ze wilde nog een keer proberen piloot te worden. Nu lukte het wel, waarbij ze direct wilde gaan voor het vliegen op een straaljager. Ze volgde opleidingen in Nederland en Amerika en werd de eerste vrouwelijke operationele F-16-piloot ter wereld.
Na de geboorte van haar eerste kind stopte Blok bij de Koninklijke Luchtmacht. Ze kreeg nog twee kinderen en vliegt nu al bijna twintig jaar bij Transavia als gezagvoerder. ‘Het was fantastisch om 12,5 jaar luchtmachtvlieger te zijn. Nu vlieg ik op een Boeing 737. Heel andere operatie, maar ook erg uitdagend.’

Bron: Nieuwe Oogst