Tuinders Zuidplas zaten jarenlang klem

De Raad van State heeft twee bestemmingsplannen voor de Zuidplaspolder van gemeente Zuidplas vernietigd, omdat die onvoldoende rekening hielden met de tuindersbelangen. Glastuinbouw Nederland en een aantal ondernemers uit de polder hadden de zaak aangespannen.

Achtergrond
Gemeente Zuidplas is met gemeente Rotterdam, provincie Zuid-Holland en regiogemeenten in gesprek over verstedelijking van het gebied. Gemeente Zuidplas had het idee een dorp in lintbebouwing te bouwen in het middengebied van de Zuidplaspolder. Door de bouw zouden hier en daar plukjes glas verdwijnen. Volgens de bestemming kan dat niet.
Vanwege de mogelijke komst van huizen vond de gemeente het noodzakelijk de maximale bouwhoogte van kassen op 8 meter vast te stellen. Voor tuinders werd het daarom onmogelijk hun bedrijf in zowel de breedte als in de hoogte uit te breiden. Dat in een tijd van schaalvergroting.

In een ander deel van de Zuidplaspolder, langs de A12, heeft de gemeenteraad ten onrechte gesteld dat het plangebied niet behoort tot een door provincie Zuid-Holland aangewezen glastuinbouwgebied. Dat schrijft de Raad van State.
De gemeente heeft dit deel volgens de Raad van State onterecht conserverend bestemd om ‘andere toekomstige ontwikkelingen’ niet te belemmeren. Met die ontwikkeling bedoelt de gemeente mogelijke toekomstige woningbouw met voorzieningen en ontsluitingswegen. Maar zo’n plan is strijdig met de glastuinbouwbestemming die provincie erop heeft gelegd, corrigeert de Raad van State de gemeente.

Daarbij heeft de gemeenteraad planologische mogelijkheden uit nog oudere bestemmingsplannen – uit 1990 en 1996 – overgenomen zonder te bekijken of die nog wel passen bij het gebruik van nu.
Ook is niet bekeken of die oude plannen nog aansluiten op uitbreidingswensen van de glastuinders. Daarmee heeft de gemeente onvoldoende rekening gehouden met hun belangen, aldus de Raad van State. De gemeente moet een nieuw bestemmingsplan maken.

Onzekerheid 
Voor de glastuinders boden de plannen alleen onzekerheid. Bloemenkweker Marius van Vuuren is een van de tuinders die niet konden uitbreiden vanwege het zwalkende beleid. ‘Plannen werden aangenomen en weer teruggedraaid’, blikt hij terug.

Zo werd in 2007 het Intergemeentelijke Structuurplan (ISP) van kracht. Het gebied waarin Van Vuurens bedrijf sinds 1991 is gevestigd, kreeg glasbestemming.
‘In 2009 ging de tuinbouwbestemming eraf. In de daaropvolgende jaren kreeg het steeds wisselende bestemmingen. Maar als glastuinbouw wordt weg bestemd, heeft dat consequenties voor je financiering. Je bedrijf vermindert in waarde, want er zijn minder kopers voor te vinden. Uitbreiden ter plaatse kon dus niet, maar ik kon ook niet naar een andere plek.’

De bloemenkweker noemt nog enkele vaagheden, zoals het plan voor de aanleg van een weg aan de rand van het glastuinbouwgebied. ‘In 2011 was dat onherroepelijk. In 2012 werd het teruggedraaid. Ik was 60 toen de procedures begonnen. Nu ben ik 73. Dertien jaar heb ik klem gezeten. Mijn zoons werden er niet vrolijk van. Zij nemen het bedrijf niet over.’
Van Vuuren zegt dat hij ook een planschadeprocedure had lopen en die na vijf jaar had gewonnen. Maar de financiële tegemoetkoming heeft hij niet ontvangen. ‘Ze draaien plannen terug en er gebeurt steeds niets. Het is een lastig verhaal.’

Na de recente uitspraak van de Raad van State vraagt de bloemenkweker zich af: ‘Wat nu?’

Eerst zien, dan geloven 
Plantenkweker Frits Mostert (56) moet de goede afloop ook eerst nog zien. Zijn familiebedrijf met een historie van 150 jaar is sinds 1961 gevestigd in een ander deel van de Zuidplaspolder, maar kampt met dezelfde problemen.

Mostert heeft alles uit de kast getrokken voor inspraak bij de gemeente. ‘Ik heb ingesproken bij vergaderingen, bezwaarschriften ingediend, maar de gemeente doet er niets mee. Die wil niet dat je uitbreidt, want dan wordt je bedrijf duurder als zij je in de toekomst willen uitkopen voor mogelijke woningbouw.’

Toch heeft de plantenkweker in zijn bedrijf geïnvesteerd. ‘Je moet je niet van de wijs laten brengen.’
Onder oude voorwaarden lukte het 1,5 hectare uitbreiding te krijgen. Ook heeft Mostert geïnvesteerd in een WKK-installatie.
‘Sinds 2005 is 50 procent van de glastuinders in dit gebied gestopt. Sommigen dachten te worden uitgekocht, investeerden niet meer en gingen failliet. Onderschat ook niet de psychologische neveneffecten van zo’n beleid.’

Mostert wil dat het gebied de bestemming duurzame glastuinbouw krijgt. ‘Niet dat vage conserverend.’ Zijn vier zoons willen de kwekerij voortzetten.

‘Ik hoop dat de gemeente ons nu wel betrekt bij plannen’
Glastuinbouw Nederland vertegenwoordigt de glastuinders in het geschil met gemeente Zuidplas. Beleidsspecialist Leonie Claessen procedeerde succesvol tegen de gemeente en is opgelucht over de uitspraak van de Raad van State. Toch had zij liever gehad dat de glastuinders eerder bij de plannen waren betrokken.
‘Het plan betekende een stap terug voor de ondernemers. Voor hen werd vernieuwen onmogelijk door de ingestelde bouwhoogten. De plannen waren niet onderbouwd en legden de bedrijfsontwikkeling lam. Dat vond de Raad van State ook.’ Claessen wil met ondernemers een plan maken en daarmee binnenkort aankloppen bij de gemeente. ‘Ik hoop dat die ons nu wel wil betrekken bij de plannen.’

Bron: Nieuwe Oogst