Bodemverbetering en notenteelt naar aanleiding van Bodem als Basis

  • Bodem als basis
  • Water en bodem in balans
  • Zuid-Holland
  • Notenteelt en agroforestry

Deelname aan LTO Noord-projecten leidt regelmatig tot nieuwe inzichten, dit was ook het geval bij Levien en Leo Jacobs. Zij namen deel aan het project ‘Bodem als Basis’ en raakten geïnteresseerd in notenteelt.

In dit artikel lees je meer over hun ervaringen met het project, genomen maatregelen en keuzes rondom notenteelt. Marcel de Jong, bodemcoach bij Bodem & Groen, geeft in dit artikel aanvullend advies.

Tevreden over project ‘Bodem als Basis’

“We zijn zeer tevreden over het project ‘Bodem als Basis’”, zegt Levien. “We staan altijd open voor nieuwe uitdagingen en het verkennen van onbekende thema’s. In dit project kregen we praktisch toepasbare tips op perceelsniveau, dit sprak ons aan.”

Levien vervolgt: “We zijn naar verschillende verdiepingsbijeenkomsten geweest en hebben een extra adviesgesprek aangevraagd met een bodemdeskundige. Als je een belangrijke aanpassing doet in je bedrijfsvoering, zoals minder diep of af en toe zelfs niet ploegen, dan heb je wel een verhaal nodig waar je op kunt vertrouwen. De cursussen en bijeenkomsten hebben ons dat vertrouwen zeker gegeven.”

“Tijdens één van de verdiepingsbijeenkomsten zijn we geïnteresseerd geraakt in notenteelt. Als we niet aan het project hadden deelgenomen, dan waren we waarschijnlijk niet (op dit moment) in aanraking gekomen met deze teelt.”

Eerste maatregelen ingevoerd

Levien zegt: “We zijn nog maar net gestart met de maatregelen uit de adviezen, zo hebben we inmiddels de ploeg ingeruild voor een ecoploeg en we proberen zoveel mogelijk te spitten. Ook hebben we champost ingeruild voor kwalitatief goede compost. Hoewel goede compost lastig te verkrijgen is, proberen we het gebruik van belastende zouten zoveel mogelijk te verminderen.”

“We hebben nu nog geen concrete resultaten, maar we verwachten wel dat we gaan naar een toekomst waarin chemische middelen hoogstwaarschijnlijk geen plek hebben. In feite bereiden we onze bodem en gewassen nu al voor op deze transitie.”

Notenteelt: keuze voor de toekomst

Levien en Leo hebben ervoor gekozen om notenteelt toe te voegen aan hun bedrijf, Levien zegt hierover: “We zijn een klein bedrijf en als je rendabel wilt blijven moet je keuzes maken. Willen we uitbreiden of kijken we naar andere typen teelten? Beide keuzes hebben hun voor- en nadelen. Uiteindelijk viel de keuze toch op notenteelt, we streven naar een nieuw verdienmodel met lokale afzet en dat het liefst in de regio Rotterdam-Rijnmond.”

Levien en Leo willen meer verbinding tussen boeren en burgers creëren, Levien zegt: “Ik sta liever direct in verbinding met consumenten doordat we noten lokaal afzetten en rechtstreeks verkopen aan consumenten. Transparantie is hierbij belangrijk.”

“Ook willen we een website maken waarop consumenten het hele productieproces kunnen volgen. Wie weet komt er zelfs een webcam”, glimlacht Levien.

Leo vervolgt: “’Bodem als Basis’ heeft ons een nieuwe manier van boeren laten zien. Bij notenteelt worden weinig chemische middelen gebruikt, het is minder intensief zoals aardappelen en minder belastend voor de bodem. Bomen hebben ook een zuiverende werking en dat is goed voor de waterkwaliteit.”

Combinatie walnoten en hazelnoten

Marcel de Jong is bodemcoach bij Bodem & Groen en gespecialiseerd in o.a. notenteelt. Hij zegt het volgende over het plan bij Levien en Leo: “Het plan is om te werken met een combinatie van walnoten en hazelnoten op 3 ha land. In de winter van 2022 starten we hopelijk met het planten van +/- 60 cm hoge eenjarige bomen, deze worden na het tweede jaar verplant op de juiste afstand. Ter voorbereiding van het perceel wordt eerst een jaar tarwe geteeld, een mooie voorteelt waardoor het bodemleven een boost krijgt. Na het planten kunnen we kruidenrijk grasland tussen de bomen zaaien, dat is verkoopbaar als kruidenrijk hooi.”

Marcel vervolgt: “Notenteelt is een teelt met weinig ziekte en plagen, daarnaast zijn er weinig middelen beschikbaar om deze te controleren. Met een goede start op een goede bodem zal er een vitale boom groeien. Na de eerste vijf jaar kun je eventueel overschakelen naar de teelt van biologische noten.”

Tips nav bedrijfssituatie Leo en Levien

  • Maak gebruik van een zwartstrook met mulchlaag van compost of goed verteerde stalmest. Organisch materiaal valt op de grond en zal langzaam in de bodem verteren;
  • Pas voor het planten van de bomen een bodembewerking toe, die doorbreekt de storende lagen;
  • Leg druppelleidingen aan in de grond op 30 cm diepte, net naast de boom;
  • Voeg Mycorrhiza schimmels en bacteriën toe om de bodembiologie rond de wortel te simuleren;
  • Kali kun je deels aanvullen met compost, bijv. wormencompost.

Wil je weten of je de bovenstaande tips ook kunt toepassen op jouw bedrijf? Raadpleeg in dat geval een deskundige!

Over Bodem als Basis

Bodem als Basis is een ondersteuningstraject voor een gezonde bodem. Boeren en tuinders creëren met elkaar een duurzame en prettige leefomgeving, waarbij bodem, nutriënten en biodiversiteit centraal staan. Dit project wordt mede mogelijk gemaakt door Waterschap Hollandse Delta en de Regiodeal.

De aankoop van bodem verbeterende middelen zal deels gefinancierd worden door het LTO Noord Doe Fonds. Dit fonds is opgezet om middels een financiële tegemoetkoming agrarisch ondernemers te stimuleren aan de slag te gaan met het verbeteren van de bodem. Het LTO Noord Doe Fonds is beschikbaar gesteld voor LTO leden die deelnemen aan het project Bodem als Basis en wordt mede mogelijk gemaakt door LTO Noord Innovatiefonds.