Versla de markt

Het rapport van de EU-taskforce ‘improving market outcomes’ onder leiding van Cees Veerman (november 2016) werkt nog steeds door. Er komen meer mogelijkheden voor boeren en tuinders om hun afzet te verbeteren. Maak er gebruik van!

Gemeenschappelijk Landbouw Beleid (GLB)
Het belangrijkste onderdeel van het GLB zijn de marktregels in de Gemeenschappelijke Markt Ordening (GMO). Zij bieden boeren en tuinders een escape van de mededinging.

Samenwerken in (unies van) producentenorganisaties en daar aanbod bundelen en zo meer tegendruk ontwikkelen in de afzet. Boven een bepaalde grens kan de mededinging beperkend worden; dat hangt af van hoe je de omvang van de ‘relevante’ afzetmarkt vaststelt. We hebben dat gezien bij de fusie tot FrieslandCampina. Dit blijft een grijs gebied maar daarom geen reden om het niet te proberen.

Als je meer dan 50% van de producenten vertegenwoordigd en meer dan twee-derde van de productie (groenten en fruit: 60%) kan je erkend worden. Erkende producentenorganisaties kunnen zich met één of meerdere activiteiten bezig houden, zoals afzetbundeling, marktinformatie, kwaliteitsontwikkeling en innovatie.

Producenten kunnen ook samen met verwerkers en andere ketenpartijen zogenaamde interbranche-organisaties vormen. In Nederland kennen we er al een aantal, zoals BO Akkerbouw en ZuivelNL.

Er zijn mogelijkheden om de nationale overheid te vragen om een maatregel verbinden te verklaren voor iedereen in de sector.

Ruimte voor duurzaamheidsinitiatieven
Boeren en tuinders worden ook bij mooie duurzaamheidsinitiatieven gedwongen om op kostprijs te concurreren. Om dit patroon te doorbreken ligt er sinds deze week een wetsvoorstel in de Tweede Kamer. Dit zou sectoren ruimte zou moeten bieden om sector-breed (dus voor bijvoorbeeld melk, varkensvlees, tomaat, etc) tussen ketens afspraken te maken over duurzamere productie en een onafhankelijk berekende meerprijs die daarvoor geldt. LTO zoekt hiervoor een testcase gezien de eisen die aan draagvlak en de te volgen procedure gesteld worden. Maar de denkrichting is juist. In 2015 werd de ‘Kip van Morgen’ nog verboden door de mededinging. Jaren eerder werden de supermarkten op de vingers getikt toen ze pleitten voor een melkdubbeltje of om van bepaalde wintergroenten alleen nog biologisch in het schap te leggen.

We opereren natuurlijk op een internationale markt. Daarom vindt LTO het belangrijk dat de filosofie achter de nieuwe Nederlandse wet ook in Brussel op de agenda’s komt. LTO werkt hierin graag samen met de Nederlandse overheid en de nieuwe Europarlementariërs.

Oneerlijke handelspraktijken
Ook dit wetsvoorstel is nu in behandeling. Er komen loketten voor klachten over oneerlijke handelspraktijken. LTO werkt hier aan mee. Voor de duidelijkheid: dit gaat de prijs die boeren en tuinders ontvangen niet verhogen. Hoogstens wordt er sneller betaald (versproduct binnen 30 dagen, houdbare producten binnen 60 dagen), en wordt er minder ingehouden voor acties, verbouwingen, onverkocht etc. Maar het is iets dat als stok achter de deur kan werken. Je moet er zelf wel mee aan de slag. Als het loket geen klachten krijgt, verandert er niets. Bespreek dit binnen uw afzetorganisatie!

Marktinformatie
Sinds Phil Hogan begon als Europees Commissaris, is de Europese Commissie meer gaan doen aan marktinformatie. Er zijn nu marktobservatoria voor producten als suiker, melk en vlees. Informatie is openbaar. Het kan nog steeds sneller, actueler en in meer talen, maar er is verbetering.

Nieuwe voorstellen moeten duidelijk maken hoe de marges tussen boer en consument worden verdeeld. Een voorstel dat niet door iedereen met gejuich is ontvangen. Met name de supermarkten lobbyen tegen. Argument: teveel transparantie trekt de prijs voor boer en tuinder nog verder naar beneden. Tegenargument: er wordt in een aantal ketens goed verdiend door tussenschakels (kosten opvoeren plus marge), en dat geld komt lang niet altijd bij de producent. Meer duidelijkheid daarvoor geeft waarschijnlijk een andere uitkomst bij contractonderhandelingen.


Praat mee

Om mee te kunnen discussiëren dient u eerst in te loggen.