Drie maaltijden verwijderd van een crisis

Je hebt van die gebeurtenissen die je in gesprekken aanroert, en meteen weet iedereen te melden waar ze toen waren en wat ze deden.

Ik herinner me de sneeuwstorm van 1979: drie dagen niet naar school. Ingrijpender was Tsjernobyl (1986). Koeien moesten naar binnen. Mijn vader kon de frees zetten in zijn kostelijke voorjaarspinazie. Hij kreeg een paar dubbeltjes doordraaivergoeding in plaats van de 2 gulden per kg die hij op de veiling in Berltsum had kunnen beuren.

Voorjaar 2020 komt dus ook in dat rijtje gebeurtenissen. Hoe kon je het zien aankomen? Als ondernemer ken je de risico’s en hoewel je niet weet wanneer, je weet zeker dat je een keer volledig verrast wordt. Ook al worden we, zoals nu, overspoeld met cijfers, modellen, algoritmes en scenario’s. Maar een overkill aan data zet je in de wachtstand. We zijn er nog niet uit, klinkt het dan.

Ja, epidemieën komen op ons af, maar we weten niet wanneer. Je kan draaiboeken maken, maar iedere crisis is anders dan de vorige. Het beste is om de toekomst te bekijken met een open mind, informatie breed te verzamelen, niet in (ideologische) dogma’s vast te zitten en bereid zijn te accepteren dat je de plank toch mis slaat.
Als ondernemer spreek je mensen buiten jouw bubble om de gedachten te scherpen. Vervolgens weeg je zelf de risico’s en besluit je. Motto: talk to others, think for yourself.

Wat mij betreft is de beste voorbereiding robuustheid: je bedrijf moet tegen een stootje kunnen. Dat betekent bijvoorbeeld niet te afhankelijk zijn van één keten en afzetmarkt. Efficiëntie niet tot in het extreme doorvoeren, zoals door ‘just in time’ levering. We zien hoe kwetsbaar we zijn als de handgel even niet geleverd kan worden. We moeten dus naar ‘just in case’.

En dan voedselproductie. De afgelopen jaren werd je in Den Haag en Brussel wel eens meewarig aangekeken als je begon over het belang van voedselzekerheid. Nu niet meer. We zijn allemaal drie maaltijden verwijderd van crisis.

Uit de Europese landbouwraad van afgelopen woensdag blijkt grote bereidheid om boeren en tuinders te helpen en daar heel ver in te gaan. De geplande bezuinigingen op het GLB moeten dus ook van de baan.


Praat mee

Om mee te kunnen discussiëren dient u eerst in te loggen.