Lelystadseboer NO

Omdenken biedt 'Lelystadse Boer' perspectief

De ontwikkeling van Lelystad Airport houdt de gemoederen van de omwonende boeren al jaren bezig.

Lange tijd lag de focus op de negatieve effecten van de uitbreidingsplannen, zoals geluidsoverlast en voedselveiligheid. Maar op een gegeven moment ging de knop om. Emma Doeksen: ‘We zijn we gaan omdenken: niet alleen denken in bedreigingen, maar vooral in kansen.’

Emma Doeksen vormt samen met Rob ter Haar de drijvende kracht achter de oprichting van stichting De Lelystadse Boer. De stichting vertegenwoordigt zeventig boerengezinnen rond Lelystad Airport. De akkers van de agrariërs beslaan een gebied zo groot als zesduizend voetbalvelden, met een omzet van circa 50 miljoen euro per jaar.
Bij de totstandkoming van de stichting heeft een onderzoek naar de voedselveiligheid een belangrijke rol gespeeld, vertelt Doeksen. ‘In 2015 is een jaar lang rond Lelystad Airport én rond het vergelijkbare vliegveld bij Bremen de kwaliteit van boerenkool en spinazie gemeten en onderzocht op depositie (het neerslaan van minerale stoffen en gassen). Uit het onderzoek kwam een duidelijk beeld naar voren: op beide locaties werden de kwaliteitsnormen niet overschreden. Wat ons betreft de best mogelijke uitslag.’
Tijdens de presentatie van de onderzoeksresultaten in Bremen viel het de aanwezige Lelystadse belangenbehartigers op dat de Duitse luchthaven een goede, transparante band met de directe omgeving heeft opgebouwd. Zo verzorgen de omwonende boeren de sneeuw- en gladheidsbestrijding rond Bremen Airport en verkopen ze hun producten in een winkel op de luchthaven. Dat was een belangrijke eyeopener, want dat was het moment waarop het omdenkproces van de Lelystadse boeren in gang is gezet. Of zoals Doeksen het verwoordt: ‘Natuurlijk zit niemand te wachten op een groot vliegveld in zijn achtertuin. Maar als het toch gaat gebeuren, laten we er dan samen het beste van maken.’

Stroomversnelling
Het nieuwe inzicht bracht alles in een stroomversnelling. Tijdens een brainstormsessie met de agrarische gebiedsbewoners kwamen spontaan veertig ideeën op tafel. Daarvan zijn er negen concreet uitgewerkt, vertelt penningmeester Johan van den Bergh van de stichting. ‘Die negen initiatieven hebben we onderverdeeld in vier hoofdthema’s: duurzaamheid, rentmeesterschap, maatschappelijke betrokkenheid en de levering van lokaal voedsel.’
Voor de verdere professionalisering van de stichting en de ontwikkeling van het thema duurzaamheid deed de stichting een beroep op LTO Noord.
‘Een mooi voorbeeld van een duurzaamheidsproject is de verwaarding van grasmaaisel. Stichting De Lelystadse Boer heeft een contract van vijftien jaar voor het beheer en onderhoud van het groen op en rondom Lelystad Airport’, vertelt projectadviseur Gerben van Lenthe van LTO Noord.
‘Er is een teelt- en maaiplan opgesteld, een speciale grassoort gezaaid en de boeren maaien nu volgens een ritme waarbij het gras er netjes uitziet en, belangrijk voor een vliegveld, de juiste hoogte heeft om onaantrekkelijk te zijn voor vogels. Dat onderhoud valt onder het thema rentmeesterschap. Maar uiteindelijk willen we meer, namelijk het maaisel verwaarden door het te verwerken tot verpakkingsmateriaal. Frietbakjes bijvoorbeeld, die in de terminal te gebruiken zijn.’
De projectadviseur is lovend over de samenwerking in De Lelystadse Boer. ‘Dankzij de hechte band tussen de deelnemende boeren krijgen we veel voor elkaar. Het is heel waardevol om daar een bijdrage aan te mogen leveren.’

Eigen streekmerk
Een van de voornaamste activiteiten voor 2019 is de doorontwikkeling van een voedselconcept. Van den Bergh: ‘Onder de naam ‘Eten van de Lelystadse Boer’ willen we een eigen streekmerk ontwikkelen om onze producten vervolgens rechtstreeks aan te bieden aan consumenten, horecagelegenheden, bedrijven en hotels in Lelystad.’
Doeksen vult aan: ‘Op het vliegveld zelf komt een foodtruckachtig verkooppunt ‘voor de gezonde kleine hap’. En voor terugkerende reizigers staat bij aankomst een foodbox klaar met levensmiddelen die niet meer in hun koelkast liggen.’
Ook de sociale component wordt niet vergeten. De stichting ziet het als een verantwoordelijkheid om een verbindende schakel te zijn tussen stad en platteland.
Doeksen: ‘Elkaar als stad en als mooi buitengebied weten te vinden en te mobiliseren, daar gaat het om. In dat kader hebben we in september vorig jaar een oogstevenement gehouden. Iedereen kon zijn eigen levensmiddelen oogsten om er tegelijkertijd van te leren, bijvoorbeeld hoe iets groeit. Iedereen was enthousiast. Dit evenement is dus voor herhaling vatbaar. Hoe goed is dat voor Lelystad.’

Gesprekspartner
Dankzij alle initiatieven heeft De Lelystadse Boer zich ontwikkeld tot een volwaardig gesprekspartner voor de betrokken overheden. Van den Bergh: ‘Als er ontwikkelingen zijn, weten de gemeente en de provincie ons te vinden. Dat heeft alles te maken met de kracht van het collectief. Als eenling begin je niets, samen sta je sterk.’

‘Opening Lelystad Airport in 2020 nog steeds het streven’
Om de economische functie van Schiphol te behouden en te versterken, is bepaald dat Lelystad Airport als overloopvliegveld gefaseerd mag groeien tot maximaal 45.000 vliegbewegingen en 7 miljoen passagiers per jaar. De opening van het vernieuwde vliegveld is al twee keer uitgesteld en staat nu gepland voor medio 2020. Ook die planning staat onder druk. Het kabinet wil Lelystad Airport alleen gebruiken als alternatief voor vakantievluchten van Schiphol. Vanuit de vrijemarktgedachte weigert de Europese Commissie die maatregel goed te keuren. Minister Cora van Nieuwenhuizen van Infrastructuur en Waterstaat liet onlangs weten ‘dat opening in 2020 nog steeds het streven is, maar wel steeds ingewikkelder wordt’. Mocht het opnieuw tot uitstel komen, dan heeft dat geen invloed op de plannen en projecten van stichting De Lelystadse Boer, stelt Emma Doeksen.

LTO Noord Fondsen heeft financieel bijgedragen aan het project De Lelystadse Boer. Lees hier meer.

Bron: Nieuwe Oogst