VKO Michaela van Leeuwen

Ondernemers inspireren om te optimaliseren

Rik Kievitsbosch is een Vruchtbare Kringloop Overijssel (VKO)-deelnemer van het eerste uur. Hij geeft VKO-projectleider Michaela van Leeuwen van LTO Noord een rondleiding over zijn melk- en pluimveehouderij in Raalte. Ze wil de deelnemers de komende twee jaar nog verder brengen in het beter benutten van hun eigen ruwvoer. ‘Ik wil deelnemers stimuleren om maatregelen te proberen.’

De 31-jarige Rik Kievitsbosch begint zijn rondleiding in de leghennenstal die in 2016 is gebouwd. Een deel van de kippen heeft beschikking over een binnen-en buitentuin. 45.000 leghennen leggen daar dagelijks een eitje voor de Nederlandse en Duitse consument. Het bedrijf dat Kievitsbosch samen met zijn ouders runt, is al zolang hij zich kan herinneren een combinatie van melk- en pluimvee. Naast de leghennen houden ze 65 melkkoeien met bijbehorend jongvee en ook de landwerkzaamheden doen ze grotendeels zelf. 

Afwisseling en uitdaging
Kievitsbosch wil op de hoogte blijven van de nieuwste ontwikkelingen in beide sectoren. ‘Ik zou ook niet anders willen. De combinatie biedt afwisseling en uitdaging, daar ben ik wel van. Ik probeer beide bedrijfstakken continu te verbeteren.’ Dat is ook de reden dat de Overijsselse veehouder zich zes jaar geleden heeft aangesloten bij Vruchtbare Kringloop Overijssel (VKO).

Doorontwikkelen, bijblijven en zich laten inspireren door andere agrarisch ondernemers. Nog steeds is de ondernemer enthousiast over het project dat ondernemers stimuleert hun mineralenkringloop te optimaliseren. Hij sluit daarom ook de komende twee jaar weer aan bij het project. ‘Als je aan een studieproject kunt deelnemen dat wordt gesteund door de grootste landbouw- en zuivelorganisaties, weet je dat je er als bedrijf gemak van gaat krijgen. Zo werkt dat in de pluimveehouderij ook’, stelt Kievitsbosch. 

Focus op Kringloopwijzer 
Door VKO leerde Kievitsbosch werken met de Kringloopwijzer. ‘De eerste drie jaar vergeleken we de Kringloopwijzers binnen een studiegroep, om te ontdekken waar je als bedrijf staat. Het programma geeft een totaalinzicht van de mineralenkringloop op je bedrijf, waardoor je ontdekt waar het efficiënter kan. Erg interessant. Daardoor heb ik inmiddels wat zaken aangepakt op ons bedrijf’, legt hij uit. 

Zo verbeterde Kievitsbosch het koecomfort in de stal om de productie en gehalten op peil te houden. De boxen zijn verruimd en een knieboom is geplaatst. Tegen de hete zomers plaatste hij ventilatoren met hogedruknevelkoeling. Kievitsbosch: ‘Ik vind het fijn dat we met VKO de gelegenheid krijgen om bij andere ondernemers te kijken. Soms kom je daardoor op ideeën of ontdek je juist hoe jij het niet wil.’ Hij wijst naar de vloer voor het voerhek waar onlangs een coating overheen is gelegd. ‘Zo behoud je de voerkwaliteit en heb je minder restvoer.’ 

Kijkje in de keuken
Mede door een kijkje in de keuken bij een andere deelnemer is de Raaltenaar minder gaan bemesten op zijn maispercelen. Hij ging van 40 naar 30 kuub drijfmest en strooit kali bij. ‘Deze veranderingen resulteerden in een hogere drogestofopbrengst, van 19.000 kilo droge stof per hectare naar 20.000 kilo. Dus er is nu sprake van een betere benutting.’ Door de studiegroep werd Kievitsbosch gemotiveerd het eens te proberen. ‘Na goed resultaat houd je dat vast.’ VKO-projectleider Van Leeuwen wordt enthousiast van het verhaal van Kievitsbosch.

‘Daar is waar Vruchtbare Kringloop om draait: van elkaar leren en elkaar inspireren om het eens anders te doen’, zegt ze. Wanneer een van de leden van de studiegroep positief is over beweiden, plant dat een zaadje bij anderen, stelt Van Leeuwen. ‘Het prikkelt en dan zoek je uit wat de mogelijkheden zijn voor jouw bedrijf. Ik zie dat ook terug in de VKO-resultaten.’ De afgelopen zes jaar is het aantal deelnemers dat zijn koeien weidt gestegen, laat Van Leeuwen weten. Een ander positief resultaat ziet Van Leeuwen terug in het verminderen van het aantal stuks jongvee bij VKO-deelnemers. Daarmee verlaagt een bedrijf de ammoniakemissie. ‘Natuurlijk zijn dat spannende beslissingen, maar als je ziet dat het bij een collega-boer goed gaat, dan ben je eerder geneigd dat ook te proberen.’ 

Emissies beperken
Draaien aan alle knoppen van het bedrijf waardoor emissies worden beperkt, dat is waar Van Leeuwen op wil inzetten met VKO. ‘Voor de een zal dit de bodem zijn, voor een ander de teelt.’ Elk bedrijf en iedere ondernemer is an-ders, benadrukt van Leeuwen. ‘Dus dan is maatwerk op zijn plaats. De komende twee jaar willen we VKO-deelnemers ondersteunen en inspireren tot een optimalisatieslag waar zij beter van worden.

’ Kievitsbosch vertelt Van Leeuwen over de interessante ontwikkelingen op zijn bedrijf. Zo heeft hij dit jaar voor het eerst compost op het weiland gelegd om de bodem- en waterkwaliteit te verbeteren en zaait hij grasklaver in. VKO heeft twee demovelden ter inspiratie en werkt samen met andere demovelden in Overijssel. Van Leeuwen denkt ook dat minidemovelden aanleggen bij de deelnemers zelf inspireert. ‘Van proberen kun je leren.’ De komende twee jaar hoopt Kievitsbosch weer geregeld te kijken bij collega-ondernemers. Hij denkt na over andere vormen van huisvestingssystemen en wil daar meer over weten. ‘Ik wil wat goed is voor de koe, de ondernemer en het milieu.’

Bedrijfsbezoeken nu lastig
Vanwege het coronavirus zijn bedrijfsbezoeken met een groep nu lastig, weet Van Leeuwen. Vrijwel alle VKO-studiegroepen hebben inmiddels een eerste bijeenkomst gehad om de Kringloopwijzer en het vervolg van het project te bespreken. Maar VKO is niet van start gegaan zoals ze voor ogen had. De studiebijeenkomsten hebben voor Van Leeuwen prioriteit. ‘Deze willen we zoveel mogelijk op externe locaties door laten gaan. Uiteraard met inachtneming van de laatste RIVM-maatregelen.’ Het live uitwisselen van kennis en ervaring tussen de deelnemers zelf en hun eigen inbreng in de studiegroep is het succes van VKO, concludeert de projectleider.

Zes jaar VKO: meer beweiding, minder kunstmest
De Overijsselse melkveebedrijven in project Vruchtbare Kringloop Overijssel (VKO) hebben minder ruw eiwit in het krachtvoer en het aantal weidebedrijven is met 16 procent toegenomen. Dat blijkt uit de resultaten van zes jaar VKO. Ook zeggen de cijfers dat de deelnemers goed anticiperen op de droogte, onder andere door minder kunstmest te gebruiken.

VKO-projectleider Michaela van Leeuwen: ‘Dit zijn optimistische resultaten, de deelnemers zijn goed bezig. Het nog beter benutten van het eigen ruwvoer via goed bodembeheer wordt de komende tijd onze uitdaging.’ Er is in het vervolg van VKO nog ruimte voor nieuwe deelnemers. Naast studiegroepen voor melkveehouders, biedt het project ook ruimte aan loonwerkers en akkerbouwers. Nieuwsgierig en deelnemen aan VKO? Kijk dan op www.vruchtbarekringloopoverijssel.nl of neem contact op met Michaela van Leeuwen.

LTO Noord Fondsen heeft financieel bijgedragen aan het project Vruchtbare Kringloop Overijssel. 

Bron: Nieuwe Oogst