VragenVuur: Boerenmeetnetwerk zorgt voor meer bewustwording verzilting

Via het DAW-project Boeren Meten Water verzilting meten in totaal honderd Groningse en Friese akkerbouwers zelf verzilting op hun percelen. Zo’n boerenmeetnetwerk creëert onder boeren, overheid en erfbetreders meer bewustwording en zet aan tot actie, denken projectleider Gerhard Noordhof en Senior adviseur bij Acacia Water, Jouke Velstra. “Pas met de juiste informatie ontstaat een goed gesprek.”

Gerhard: Jij doet met jouw team van Acacia Water al lang onderzoek naar verzilting in het noordelijk zeekleigebied in Friesland en Groningen. Dat heeft uiteindelijk geleid tot het project Boeren Meten Water, wil je het voortraject voor ons schetsen? 

Jouke: “Al vijftien jaar vraag ik als specialist verzilting aandacht voor verzilting in de noordelijke provincies. In het begin niet gemakkelijk: niemand wist wat verzilting was, wat de consequenties waren en hoe een boer verzilting kan herkennen op zijn perceel. Er was ook nauwelijks aandacht voor. Samen met LTO bedachten we daarom een manier om meer bewustwording te creëren: boeren zelf  laten meten. Tijdens het ontwikkeltraject hebben we apparatuur ontwikkeld om te meten, hoe we de data gaan delen, hoe we het waterschap kunnen betrekken enzovoort. Nu zitten we in de uitrolfase en kunnen we de akkerbouwers in het hele gebied actief betrekken bij dit onderwerp.”

Gerhard: Het project Boeren Meten Water verzilting is dus wel een beetje jouw kindje? Ik ben blij dat ik als projectleider aan de uitvoer kan bijdragen.

Jouke: “Ik ben ook heel tevreden over onze samenwerking. Doordat ik zo diep in de materie zit, is jouw frisse blik welkom. Ook weet jij goed het overzicht te bewaken en verbinding te leggen met partijen als het waterschap en commerciële erfbetreders. Ook zij moeten zich bewust worden van de verziltingproblematiek. Door jouw inzet kan ik mij concentreren op de techniek binnen het project, zoals het meten, analyseren en delen van data.”

Gerhard: Zowel in Friesland als Groningen moeten uiteindelijk 50 akkerbouwers verzilting op hun perceel meten en invoeren. Wat hoop jij met die data te bereiken?

Jouke: “Dat het juiste gesprek gevoerd wordt. Ik merk dat mede door het lange voortraject en de inzet van LTO Noord op dit thema al meer aandacht is voor verzilting, de urgentie wordt gevoeld! Dat is positief. Wat nog ontbreekt is de juiste data. De cijfers over verzilting moeten boven tafel komen en vervolgens delen met andere akkerbouwers, maar ook andere partijen, zoals het waterschap. Zo voelen steeds meer betrokkenen het belang en kunnen we ook de stap naar maatregelen nemen zetten.”

Gerhard: Verzilting is een probleem van ons allemaal en met elkaar moeten we gaan werken aan een oplossing. En oplossingen zijn er, bijvoorbeeld drainage-oplossingen.

Jouke: “Inderdaad, de overstap naar zilte teelten is niet perse aan de orde. Met drainage-oplossingen zoals antiverziltingsdrainage voorkom je dat het zout verder omhoog komt, creëer je meer ruimte voor zoetwaterbuffering en vergroot je de zoetwaterlens. Op verschillende plekken hebben akkerbouwers hier al ervaring mee.”

Gerhard: Ik merk dat ook landelijk samenwerking ontstaat op het gebied van verzilting. Door het veranderende klimaat, meer droogte en het stijgen van de zeespiegel zal verzilting alleen maar toenemen. We moeten voorbereid zijn.

Jouke: “In Schouwen-Duiveland meten ze, in Zuid-Holland en Noord-Holland doen ze mee en in Brabant gaan we binnenkort van start. Uiteindelijk ontstaat een landelijk boerenmeetnetwerk waar we onze kennis en ervaringen over verzilting kunnen delen en gezamenlijk de strijd aan kunnen gaan. Heel erg gaaf.”

Meer informatie

Akkerbouwers uit noordelijk zeekleigebied in Friesland en Groningen die willen meten kunnen zich melden via projectleider Gerhard Noordhof door te mailen of te bellen naar. Blijf op de hoogte van dit project via https://boerenmetenwater.nl/