Doorzaaimachine

Niet inzaaien maar doorzaaien

Onlangs zijn op ongeveer 30 graspercelen in Zuid-Holland kruiden en vlinderbloemigen gezaaid met behulp van verschillende type doorzaaimachines. Om de bodem te sparen is er bewust gekozen voor doorzaaien en niet inzaaien. Dit project is onderdeel van Vruchtbare Kringloop Zuid-Holland van LTO Noord.

Vergelijking van verschillende machines
Met het doorzaaien worden verschillende machines gebruikt die zaadjes direct in de graszode planten. Zo wordt er zo weinig mogelijk schade toegebracht aan de bodemstructuur en kan het bodemleven ongestoord zijn gang blijven gaan. In totaal zijn ongeveer 30 percelen bewerkt bij een groep van 18 melkveehouders. Door heel Zuid-Holland zijn verschillende machines ingezet op klei, veen en zavelgrond, om zodoende te ontdekken welke machine het beste werkt onder welke omstandigheden. Verder is op de helft van ieder proefveld ook een vulkamin granulaat gestrooid dat dienstdoet als kiemversneller. In deze proef is samengewerkt met het loonwerkersverbond Bodemkracht. De machines die we hebben ingezet zijn:

- De Optiseeder van Mulder Agro
- De Landkracht doorzaaifrees
- De Evers Grassprofi, een wiedeg met cambridgerol

Twee proeven
In deze pilot zijn twee proeven uitgevoerd:

  1. Eiwitgewas als strokenteelt op weidevogelpercelen. Voor deze proef zijn eiwitrijke zomergewassen doorgezaaid in uitgesteld maaidataland (1/15 juniland) om weidevogelpopulaties te bevorderen. Hiervoor is een maatmengsel samengesteld met inheemse kruiden, die de aanwezigheid van insecten en vogels stimuleert. En het levert extra eiwitrijk gras op wanneer het in één keer gewonnen wordt in de zomer van 2021.
  2. Doorzaai van kruiden in (oud) productiegrasland. Deze proef richt zich op het ontwikkelen van een divers bestand aan inheemse kruiden in een bestaande zode. Hierdoor bevat het gewas meer mineralen en sporenelementen en wordt de bodem meer weerbaar voor o.a. droge- en natte tijden. Ook deze methode is stimulerend voor insecten en weidevogels.

Ander graslandmanagement
De kruidenmengsels waar we mee werken zijn geschikt voor beweiden, hooien en kuilen, en passen op de geselecteerde gronden. Het werken met kruiden vergt wel een ander graslandmanagement, dan wanneer er alleen Engels raaigras staat. Belangrijkste tips voor het werken met kruiden rijkgrasland zijn:

  • Laat de koeien niet te lang op één stuk grazen. 
  • Maai of beweidt voordat de kruiden in het zaad schieten. Hierdoor wordt de voederwaarde en het gehalte aan mineralen en sporenelementen maximaal benut. 
  • Wissel beweiden en maaien af, dat is gunstig voor de ontwikkeling van de kruiden.
  • Om de kruiden voldoende ruimte te geven zich in het voorjaar te ontwikkelen, is het beter om niet te veel dierlijke mest te gebruiken en geen kunstmest.
  • Maai niet te zware snedes. De hergroei komt dan beter op gang. En maai en beweidt niet te kort. De nettoproductie op jaarbasis is dan hoger.

Door extensief beheer, waarbij maximaal drie keer per jaar gemaaid wordt op een minimale maaihoogte van 8 cm, blijven de kruiden behouden. Voor de deelnemende boeren zal dit dan ook even wennen zijn, maar een andere aanpak is wel cruciaal om de kruiden te behouden. 

Resultaten volgen
Om te monitoren wat het effect is van de kruiden op het bodemleven, willen we bodemleven-screenings uitvoeren in samenwerking met Eurolab. Het gaat om een nulmeting en analyses op de verschillende doorgezaaide delen van ieder perceel, met wel of geen vulkamin en een referentiedeel. Centraal staat de vraag welke machine de beste resultaten geeft op de punten: het aanslaan en vestigen van de kruiden, het bevorderen van het bodemleven onder en boven de grond, en de kosten die het met zich meebrengt. Zo hopen we melkveehouders met kennis te ondersteunen, zodat zij een goede keus kunnen maken in het aanbod van de verschillende machines.

Over het project Vruchtbare Kringloop Zuid-Holland
Vruchtbare Kringloop Zuid-Holland is een experimenteertuin, waarin boeren en tuinders met elkaar kringlooplandbouw realiseren. Wilt u meer weten over het project? Klik hier.

Het project wordt mede mogelijk gemaakt door Provincie Zuid-Holland en het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling: Europa investeert in zijn platteland.