Diersoorten terug van weggeweest

Steeds vaker ontstaat er discussie over de komst of aanwezigheid van diersoorten met een beschermde status. De discussie over de komst van de wolf kennen we allemaal. Maar de wolf is hier uit zichzelf gekomen en lijkt zich in Oost-Nederland te hebben gevestigd, of op zijn minst te willen vestigen. Een aansprekend dier waar we als kleuter reeds benauwd voor werden gemaakt. Het bloederige beeld dat is blijven hangen na het opeten van Roodkapje’s oma heeft er misschien wel voor gezorgd dat de aandacht voor de wolf van bevolking en media zo groot is geweest. In Drenthe werd in de schaapskooi van Balloo een spoeddebat georganiseerd. De honderden bezoekers konden in de kooi de diverse standpunten en zorgen aanhoren. De roep naar uitwisseling van ervaring en een plan van aanpak, werden beantwoord met het uitroepen van een rondetafelbijeenkomst met alle mogelijke stakeholders.

Preventie inspanning
Uit de diverse DNA-onderzoeken bleek dat er in Drenthe minimaal 3 unieke wolven rond te hebben gelopen die schapen hebben gedood en aangevreten. Voor de schapenhouder een zeer frustrerende en beangstigende gewaarwording. Alleen volledige schadeloosstelling van zowel de directe als indirecte kosten rechtvaardigt de ondervonden overlast. Preventie kan op diverse manieren maar een adequate manier kost grote inspanning. Zowel fysiek, mentaal als financieel.

Natuurlijke grenzen
Ongeveer 30 jaar geleden is de Europese Habitatrichtlijn van kracht geworden. Een wet die in Europees verband moest zorgen dat wilde diersoorten, of deze wel of niet aanwezig zijn, een beschermde status krijgen. Dieren die een eeuw of nog langer geleden zijn uitgestorven of waren weggejaagd, werden weer welkom geheten. Door het aanleggen van de Europese Natura 2000 en het EHS-netwerk, het aan elkaar verbinden van natuurterreinen, is het voor diersoorten gemakkelijker geworden om zich te verspreiden en een beter leefklimaat te zoeken. Diersoorten kunnen zich zodoende nieuw vestigen en waar het zich er prettig voelt, er een populatie proberen te vormen.

Menselijk ingrijpen
Bij introductie van diersoorten zijn er andere spelregels. Voordat er diersoorten van elders naar een gebied worden verplaatst, moet er naar de te verwachten overlast en andere gevolgen worden gekeken. Wat te doen bij overlast en hoe groot moet de populatie zijn voor een zogenaamde gunstige staat van instandhouding? Waar mag het dier wel, of juist niet komen? Aan de voorkant regelen om achteraf de problemen voor te zijn.

Afspraken maken vóór uitzetting
Ongeveer 10 jaar geleden is in het grensgebied van Drenthe en Groningen, binnen het werkgebied van Waterschap Hunze en Aa’s een tiental bevers uitgezet. Een diersoort die al heel lang verdwenen was uit het gebied. Vanuit een bepaald wensdenken en zonder een serieus plan van risicoanalyse. En het ging goed met de dieren. Zo goed dat er problemen zichtbaar werden en er nu aan de bel wordt getrokken. De kans op serieuze risico van dijkdoorbraak en inzakking van taluds met daarbij alle mogelijke risico van bijvoorbeeld omvallende tractoren die kantwerkzaamheden verrichten. Plaatselijk wordt er steeds vaker schade aan landbouwgewas ervaren. Nu er door Drenthe en Groningen opdracht wordt gegeven om een Bever Beheersplan te maken, heeft LTO Noord nogmaals hier haar zorgen over geuit.

De noodzaak van het aan de voorkant regelen van afspraken is wederom duidelijk geworden, het bespreken van een vangnet moet geen heilig huisje zijn. Maar is wel noodzakelijk voor het krijgen van enthousiasme en het houden van draagvlak.

Jan Bloemerts

Jan Bloemerts

Boegbeeld Drenthe. Provinciaal aanspreekpunt voor Natuur & Fauna. Provinciaal aanspreekpunt voor Landelijk gebied. Provinciaal aanspreekpunt voor Infrastructuur.

Naar alle weblogs van Jan Bloemerts

Praat mee

Om mee te kunnen discussiëren dient u eerst in te loggen.