Wolvendraaiboek: de volgende fase

De hogere activiteit en vaker voorkomen van de wolf in Nederland heeft er voor gezorgd dat het IPO, het samenwerkingsverband van de 12 provincies, een nieuw concept-wolvendraaiboek heeft geschreven. Een handvest dat er voor moet zorgen dat de komst van de wolf in goede banen wordt geleid. En dat is geen sinecure.

Het is ook nogal wat. Het landschap is, in die tweehonderd jaar tussen moment van laatste aanwezigheid en thans, enorm veranderd. Intensieve infrastructuur, bebouwing en drukte en alles gereguleerd. Ook boeren houden hun vee zoveel anders dan in het verre verleden. Ruwe schattingen geven aan dat jaarlijks in Nederland zo’n 8000 schapen door voornamelijk hond en vos worden gedood. De wolf zal dit de komende jaren vast nog niet overtreffen.

Er wordt melding gemaakt van een vangnet, “De wolf is streng beschermd, doch kunnen er zich situaties voordoen dat doden van de wolf aan de orde is”, maar biedt weinig inzicht in de mogelijkheid voor maatregelen tegen de wolf met afwijkend gedrag. Handhavingskaders en protocol moeten duidelijker worden omschreven.

Een tekortkoming is dat er geen ruimte wordt geboden om vervolgschade te vergoeden. Schade door uitbreken van vee, verwerpen van de dracht en minder strak definieerbare schade, voortkomende uit aanvallen door de wolf, komen eenzijdig op het bordje van de dierhouder.

Het belang van goede afrastering is onomstreden, maar kosten een forse investering en inspanning. Mogelijkheden van financiële compensatie mogen niet beperkt worden tot fooigeld wanneer Europese of andere overheidswetgeving dit als ongewenste staatssteun ziet. Zowel schade aan bedrijfsmatig, als hobbymatig gehouden dieren zal, ook al zijn dieren niet ‘wolvenproof’ ingerasterd, gecompenseerd moeten worden. De ervaring leert dat wolven zich door een raster niet altijd tegen laten houden. Tegelijkertijd zal elke veehouder inspanningen willen doen om risico’s voor het vee te verkleinen. Het is in lijn met bijvoorbeeld de situatie in Duitsland redelijk om van de overheid te vragen om de kosten die samenhangen met afrasteringen te compenseren.

Slechts robuuste omheining met juiste hoogte van draden en spanning erop kan de wolf buiten de kudde houden. Halfslachtigheid werkt hierbij niet en zal de wolf mogelijk zelfs uitdagen om deze omheining te omzeilen. Dat dit ondoenlijk werkbaar is bij tijdelijke percelen, zoals het naweiden bij melkveehouders, mag duidelijk zijn. Het verdwijnen van het winterse beeld met schapen in het landschap zou eeuwig zonde zijn.

Recent Vlaams onderzoek heeft aangetoond dat communicatie rondom herintroductie van de wolf van cruciaal belang is. Het niet benoemen en antwoord hebben op de risico’s van, maar ook de fabels over de wolf zal uiteindelijk als een boemerang terug kunnen keren. Draagvlak wordt alleen gecreëerd door betrouwbaar in communicatie en uitwerking te zijn. Wetende dat het spanningsveld in de relatie mens-roofdier van alle tijden is.

De provincie, verantwoordelijk voor uitvoering van natuurbeleid, staat voor een grote opgave. Hoe kan de wolf en tegelijkertijd het landbouwhuisdier worden beschermd? Beschermen en laten leven. Er zijn nogal wat tegenstellingen.

Jan Bloemerts

Jan Bloemerts

Boegbeeld Drenthe. Provinciaal aanspreekpunt voor Natuur & Fauna. Provinciaal aanspreekpunt voor Landelijk gebied. Provinciaal aanspreekpunt voor Infrastructuur.

Naar alle weblogs van Jan Bloemerts

Praat mee

Om mee te kunnen discussiëren dient u eerst in te loggen.