Hempolder bloemrijke slootkant

Natuurlijk Kapitaal

Natuurinclusieve landbouw is een vorm van kringlooplandbouw, waarbij aandacht is voor natuur en landschap. De Wageningen University & Research (WUR) definieert natuurinclusieve landbouw als volgt: ‘Een economisch rendabel landbouwsysteem, dat optimaal beheer van natuurlijke hulpbronnen duurzaam integreert in de bedrijfsvoering, inclusief zorg voor ecologische functies en de biodiversiteit op en om het bedrijf’. Eigenlijk bestaat natuurinclusieve landbouw uit drie sporen:

  • Beter benutten van natuurlijke processen op het bedrijf, bijvoorbeeld het bodemleven, natuurlijke ziekte- en plaagwering, bestuiving, genetische diversiteit (rassen) en watervoorziening- en zuivering.
  • Minder impact leveren op de natuur door het sluiten van kringlopen, het efficiënt gebruiken van hulpbronnen (meststoffen, bestrijdingsmiddelen) en lagere emissies.
  • Zorg voor natuur en landschap: agrarisch landschaps- en natuurbeheer, zorg voor specifieke soorten (bijvoorbeeld weidevogels en akkervogels) en landschapsdiversiteit (landschaps- en cultuurhistorische elementen).

Natuur voor elkaar
Natuurlijk Kapitaal in de landbouw is een project van LTO Noord en valt onder het programma Natuur voor Elkaar van de Provincie Overijssel. Meer informatie over het programma Natuur voor Elkaar vindt u op www.natuurvoorelkaar.nl.

Praktijkverhalen
Interview over de ervaring van Rick en Arjuna
Rick en Arjuna Huis in 't Veld proberen de biodiversiteit in en om hun melkveebedrijf in Lettele te herstellen, onder meer met de aanplant van houtwallen. Lees hun verhaal in dit interview met Nieuwe Oogst.

Excursieverslag
Op 13 december 2019 heeft de eerste excursie vanuit dit project plaatsgevonden. Met een groep van zo’n 30 boeren bezochten we de bedrijven van Jan Hein Nikkels en Geert Stevens. Een inspirerende dag! Een verslag van deze excursie leest u hier.

Mogelijke groene maatregelen
Op de website van Natuurinclusief Landbouwinitiatief zijn veel maatregelen te vinden, die eventueel op uw bedrijf toepasbaar zijn. Per maatregel staat aangegeven of er mogelijkheden voor subsidies zijn en waar u meer informatie over die specifieke maatregel kunt vinden. Hieronder kunt u meer lezen over de mogelijke maatregelen per soort bedrijf voor natuurinclusieve landbouw.

  • Voor melkveehouders
    CLM heeft een lijst opgesteld met natuurinclusieve maatregelen die veehouders kunnen nemen. De maatregelen zijn uitgewerkt per deelgebied: bodem, water, landschap en biodiversiteit. Per maatregel staat genoemd wat de voordelen voor de ondernemer en de omgeving zijn en waar meer informatie te vinden is. Deze lijst kunt u hier downloaden. Daarnaast kun in onderstaande factsheets, ontwikkelt door Weidewinst, maatregelen vinden voor meer biodiversiteit op uw bedrijf:
    • Hoe krijg je meer biodiversiteit in je slootrand?
    • Hoe krijg je kruidenrijk grasland?
  • Voor akkerbouwers en melkveehouders
    In dit document staat een overzicht van maatregelen voor natuurinclusieve landbouw voor akkerbouwers en melkveehouders. Voor de akkerbouw gaat het om maatregelen als het verruimen van het bouwplan, het toepassen van niet-kerende grondbewerking, mestkwaliteit, groenbemesters, vanggewassen, jaarrond groene akkers, reductie van gewasbeschermingsmiddelen, bloeiende akkerranden en landschapselementen. Voor de melkveehouderij gaat het om maatregelen als mestkwaliteit, kruidenrijk grasland, weidegang, de aanleg van een plas-drassysteem, natte landbouw en andere runderrassen in vernatte veenweidegebieden en een volledig gras gevoerd bedrijf. Een overzicht van de maatregelen wordt hier gegeven, met onder andere het effect op bodemleven, bodemkwaliteit, biodiversiteit en financiële kosten en baten voor het bedrijf. Zie onderstaande links voor meer tips:
    - Tips om aan met landschapselementen specifieke soorten aan te trekken.
    - Een kaart met informatie over de bodem en tips en initiatieven in Overijssel over dit onderwerp.
    - Een kaart met informatie over agrobiodiversiteit, wat je kunt doen om hier mee aan de slag te gaan en tips en initiatieven in Overijssel over dit onderwerp.
  • Voor op en rond het erf
    Interesse in informatie over houtwallen, singels, streekeigen inheemse bomen en struiken die je kunt aanplanten en planten en dieren op uw erf? Neem dan een kijkje op de kennisbank van Landschap Overijssel. Hier wordt diverse en praktische informatie gegeven over maatregelen die gemakkelijk op of rond uw erf genomen kunnen worden. Daarnaast vindt u hier tips om specifieke soorten op het erf aan te trekken.

Aan de slag met dit onderwerp?
Neem een kijkje bij onderstaande organisaties, projecten of cursussen.

  • Voor vragen over de mogelijkheden van agrarisch natuurbeheer op uw bedrijf kunt u bij drie agrarische collectieven terecht die het agrarisch landschaps- en natuurbeheer organiseren en daar subsidies voor aanvragen: Collectief Midden Overijssel, Collectief Noordwest-Overijssel en Collectief Noordoost-Twente.
  • In Vruchtbare Kringloop Overijssel werken boeren in studiegroepen aan het verbeteren van de bodem- en waterkwaliteit, biodiversiteit en economische duurzaamheid op hun bedrijf. 
  • Aeres Hogeschool in Dronten en de HAS Hogeschool in Den Bosch bieden in samenwerking met Natuurmonumenten een cursus aan over natuurbeheer gekoppeld aan de boerenpraktijk. Meer informatie vindt u hier.
  • In het project Noten uit Overijssel worden informatiebijeenkomsten, workshops, cursussen en excursies georganiseerd over notenteelt. Meer informatie vindt u hier.
  • Onder de vlag van Deltaplan Agrarisch Waterbeheer zijn er in Overijssel mogelijkheden om in projecten te werken aan schoon en voldoende water en een betere bodem. Meer informatie en contactmogelijkheden vindt u in deze flyer.

Wilt u op de hoogte blijven van de mogelijkheden van groene maatregelen en waar deze toe leiden? Schrijf u hier in voor de nieuwsbrief. 

Heeft u interesse in natuurinclusieve landbouw of wilt u aan de slag met groene maatregelen? Neem dan contact op met Ankie de Jong.