Advies Commissie Grondgebondenheid gepresenteerd

Donderdag 12 april heeft de commissie Grondgebondenheid haar advies gepresenteerd. Een advies waar de vakgroep zeer naar uit heeft gekeken, waar we vooraf als belangrijkste criteria aan mee hebben gegeven: we willen een gedragen voorstel en een stip op de horizon.

LTO is samen met NZO (zuivelondernemingen) de opdrachtgever. De onafhankelijke commissie bestond uit voorzitter Ton Loman (oud CEO Agrifirm), vijf zeer verschillende melkveehouders met enige bestuurlijke ervaring, een vertegenwoordiger van het Wereld Natuurfonds namens de Groene11, twee mensen uit de wereld van de overheid (ministerie LNV en gedeputeerde van Gelderland) en de directeur van het CLM. De leden van de commissie konden zonder last of ruggespraak met elkaar dit advies opstellen.

De commissie is in september 2017 gestart en heeft gebruik gemaakt van veel kennisinstituten, stakeholders en menig kenner van de sector regelmatig geraadpleegd. Ook de vakgroep heeft meermalen met de commissie gesproken en input geleverd. Het rapport is daarmee gedragen, gedegen en ambitieus, maar ook haalbaar. Dit is een advies dat we als vakgroep willen omarmen. Het is een aanvulling op onze eigen visie en zet een heldere stip op de horizon. Het is aan ons, in samenspraak met NZO en anderen om de randvoorwaarden te benoemen zodat het advies uitgevoerd kan worden door melkveehouders. Het advies is in balans: ambitie en realisme. De commissie is niet over één nacht ijs gegaan, dat spreekt uit de onderbouwing en de voorstellen die de commissie doet. Het advies doet een beroep op uw vakmanschap. Het zal niet voor alle leden even makkelijk worden, maar we hebben nog even tijd om de goede stappen te zetten. We willen graag naast leden staan en voor hen de ondersteuning regelen.

Hiermee geven we u een eerste blik op het advies en worden de hoofdlijnen geschetst. We zullen het rapport en de presentatie van de commissie op korte termijn beschikbaar stellen. De commissie heeft ook een animatie gemaakt die veel verheldert. Over het advies zullen we u de komende tijd regelmatig informeren. Uiteraard komt het advies ook aan de orde tijdens de ledenbijeenkomsten.

Namens de vakgroep Melkveehouderij,
Dirk Bruins


Visie op de toekomst
De commissie heeft zich de vraag gesteld waar de sector wil staan over één generatie: 2040, maar gaat in het advies niet verder dan 2025. De commissie heeft criteria opgesteld voor grondgebondenheid en drukt dat uit een percentage eiwit van eigen land. Gras is de basis van het rantsoen van de koeien. Verder adviseert de commissie het sluiten van kringlopen op het eigen bedrijf of samen met een boer in de buurt. Het advies gaat uit van ondernemersvrijheid, diversiteit en een robuuste bedrijfsvoering. Minder grondstof voor veevoer uit andere continenten. ‘Een grote mate van zelfvoorzienend zijn, verbindt de melkveehouder aan de grond.’

Vier bouwstenen in het advies

1. Zelfvoorzienend, 65% eiwit van eigen land – voer als sturend element
2. Buurtcontracten in straal van 20 kilometer – samenwerken met boeren
3. Huiskavel met voldoende gras - maatschappelijke acceptatie
4. Krachtvoer van dichterbij – minder import van soja en palmpitten

Het advies is dat deze vier bouwstenen in 2025 bereikt moeten zijn om zo op koers te komen voor een grondgebonden melkveehouderij in 2040.

  1. De commissie spreekt niet meer over mest, maar over voer als sturend element voor de bedrijfsvoering op het melkveebedrijf van de toekomst. De commissie heeft op basis van bestaande gegevens kunnen vaststellen dat een groot deel van de melkveehouders al boven of rond de 60% eiwit (gras) van eigen land zit. Voor het advies heeft de commissie zes type bedrijven benoemd en gaat uit van in totaal 13.672 melkveebedrijven. Binnen deze categorieën bedrijven kunnen de meeste bedrijven (wat makkelijker of met iets meer inspanning) het criterium van 65% halen. Een beperkt aantal bedrijven zal een grotere transitie moeten doormaken.
  2. De commissie spreekt niet langer over mest-voercontracten, maar introduceert een nieuwe term: buurtcontracten met een straal van 20 kilometer (trekkerafstand). Met deze optie wil de commissie de samenwerking tussen boeren stimuleren en lokaal de kringlopen sluiten. De commissie adviseert de buurtcontracten steeds voor 3 jaar voortschrijdend vast te leggen. De commissie wil meer solide afspraken en langjarige relaties stimuleren.
  3. Onderdeel van het advies is ook de huiskavel om koeien te kunnen beweiden. De commissie stelt een norm van minder dan 10 melkkoeien per hectare op de huiskavel en sluit zoveel mogelijk aan bij de definities van Stichting Weidegang. Volgens de commissie kan 90% van de melkveehouders voldoen aan dit criterium. Beweiden is voor de maatschappelijke acceptatie (koeien horen in het Nederlandse cultuurlandschap) van belang. De commissie adviseert nog eens goed te kijken naar definitie van de Stichting Weidegang om mogelijke ongewenste effecten te voorkomen.
  4. Krachtvoer van dichtbij is een vierde bouwsteen van het advies. Door te sturen op gras van eigen land, zijn ook minder soja en palmpitten nodig uit andere delen van de wereld. De commissie adviseert teelt van gecertificeerd krachtvoer, maar dan alleen uit Europa. Dat kan de import van grondstof voor krachtvoer met 2/3 reduceren. Overigens passen co-producten (stromen uit de voedselindustrie) in het beeld van de commissie als voer voor de koeien.

Privaat-rechterlijk uitvoeren
Een ander belangrijk aspect in het advies van de commissie Grondgebondenheid is dat het advies uitgaat van bestaande wetgeving (‘mag wel simpeler worden’) en legt de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van het advies bij de sector. De commissie gaat uit van het grotendeels privaat-rechterlijke implementeren van het advies.

Vervolg
Komende weken zullen we u regelmatig informeren over de diepere inhoud van het advies en de achtergronden. We komen daar in de ledenbijeenkomsten op terug. We leggen het accent in de voorlichting en advisering in het najaar. Dan zullen we (naar een idee van de commissie) bijvoorbeeld aan kennis delen doen. De commissie spreekt over een Eiwitacademie.

Vragen over het advies
Heeft u vragen over het advies van de Commissie Grondgebondenheid? Vul dan het formulier in via deze link.

Bekijk hier het volledige rapport