Antibiotica: wijzigingen in 2021

De afgelopen jaren is het antibioticumgebruik in de varkenssector met 61% gedaald. Daarnaast bevindt het grootste deel van alle varkensbedrijven (ongeveer 75%) zich al in het (groene) streefgebied van de Autoriteit Diergeneesmiddelen (SDa). Dit is bereikt door de gezamenlijke inspanning van varkenshouders, dierenartsen en voeradviseurs. Een resultaat waar we trots op zijn!

Ondanks alle inspanningen zijn er ook nog bedrijven die het niet lukt om in het groene gebied te komen en te blijven. Voor deze bedrijven komen Producentenorganisatie Varkenshouderij (POV), dierenartsen en voeradviseurs nu met een gezamenlijk plan om hen te helpen naar het groene gebied te bewegen. Dit plan wordt vanaf 1 januari 2021 in de IKB’s opgenomen.

Huidige situatie
Op dit moment moeten bedrijven in het (rode) actiegebied twee keer per jaar een aanvullend bedrijfsgezondheidsplan (BGP) opstellen, samen met de bedrijfsdierenarts. De IKB’s schrijven deze bedrijven aan en controleren of de aanvullende BGP’s daadwerkelijk gemaakt worden.

Wat gaat er veranderen?
Vanaf 1 januari 2021 schrijven de IKB’s rode bedrijven nog maar één keer per jaar aan, jaarlijks rond februari. Het antibioticumgebruik wordt dan berekend op basis van het voorgaande kalenderjaar. Vervolgens treedt het volgende stappenplan in werking:

1 jaar rood: de varkenshouder maakt een aanvullend BGP met de bedrijfseigen dierenarts.

2 jaar rood: de varkenshouder stelt een adviesteam samen; dit team bestaat tenminste uit een varkensdierenarts en een externe bedrijfsadviseur, bij voorkeur de voeradviseur. Het team komt drie keer in één jaar bij elkaar en rapporteert hierover.

3 jaar rood: de varkenshouder stelt een expertteam samen; dit team bestaat naast de deelnemers van het adviesteam uit een onafhankelijke procesbegeleider. Het team komt drie keer in één jaar bij elkaar en rapporteert hierover.

4 jaar rood: voor bedrijven die 4 jaar of langer in het rode gebied zitten, zal maatwerk per bedrijf geleverd worden, waarbij uiteindelijk schorsing van IKB tot de mogelijkheden behoort.

Vóór 1 april dient het aanvullend BGP of het eerste verslag van het advies-/expertteam gereed te zijn. Het advies- en expertteam gaan samen met de varkenshouder aan de slag om het antibioticumgebruik naar het groene gebied te krijgen. Meer informatie over werkwijze, voorwaarden en de onafhankelijke procesbegeleider is te vinden op de website van de POV.

Wanneer gaat het veranderen?
Per 1 januari 2021 wordt het plan opgenomen in de IKB’s. Vanaf dat moment wordt begonnen met de eerste twee stappen van het bovenbeschreven plan. Bedrijven die op dat moment twee jaar achter elkaar rood zijn (2019 en 2020), stellen dus een adviesteam samen. Vanaf 1 januari 2022 wordt stap 3 ook uitgevoerd en moeten bedrijven die drie jaar achter elkaar rood zijn (2019, 2020 en 2021) een expertteam samenstellen.

Voordelen van het plan van aanpak

  • Er komen geen nieuwe maatregelen voor groene bedrijven.
  • Rode bedrijven krijgen enkele jaren de tijd om in het groen te komen.
  • De varkenshouder blijft zelf ‘in the lead’: hij/zij mag zelf een advies-/expertteam samenstellen en samen met hen gaan werken aan het verlagen van het antibioticumgebruik.
  • Er is maatwerk per bedrijf mogelijk.

Nieuwe benchmarkwaarden
De SDa heeft in 2019 benchmarkwaarden voor een ‘aanvaardbaar gebruik’ afgegeven. Aanvaardbaar, omdat het houden van dieren altijd gepaard zal gaan met een beperkt gebruik van antibiotica. Zieke dieren moeten behandeld kunnen worden. In de nieuwe systematiek wordt voor zeugen/biggen en vleesvarkens nog maar één benchmarkwaarde vastgesteld. De POV heeft gepleit voor een overgangstermijn, zodat bedrijven enkele jaren de tijd krijgen toe te werken naar het einddoel (‘categorie groen’). Voor speenbiggen heeft de SDa nog geen aanvaardbare (eind)waarde afgegeven. Voor deze categorie blijft het stoplichtmodel in 2021 nog in stand.

Per 1 januari 2021 gaat het volgende veranderen:

  • Voor zeugen/biggen en vleesvarkens is er nog maar 1 benchmarkwaarde. De signaleringswaarde van 2020 wordt in 2021 de actiewaarde (7 DDDAf). Dit betekent dat de categorie ‘oranje’ komt te vervallen en er alleen nog sprake is van ‘groen’ en ‘rood’.
  • Voor speenbiggen gaat de actiewaarde van 40 DDDAf naar 30 DDDAf.

Een overzicht van de signalerings- en actiewaarden staat in onderstaande tabel.

Jaar

Zeugen/biggen

Speenbiggen

Vleesvarkens

 

signalering - actie

signalering - actie

signalering - actie

2020

7 - 10

20 - 40

7 - 10

2021

- 7

20 - 30

- 7

2022

- 5

- 20

- 5

Via de antibioticumdatabank van uw IKB heeft u inzicht in het antibioticumgebruik op uw bedrijf.

Check de dierdagdosering van uw bedrijf op tijd om te bepalen of u actie moet ondernemen.

Bron: POV