Brexit weer uitgesteld

Brexit-update 29 oktober 2019

De Brexit gaat deze week niet door. De Europese Unie heeft het verzoek van het Verenigd Koninkrijk (VK) om uitstel ingewilligd. De nieuwe datum is 31 januari 2020. Maar als het VK het Terugtrekkingsakkoord vóór die tijd weet te ratificeren, kan de Brexit ook op 1 december 2019 of 1 januari 2020 plaatsvinden. Vandaar de term ‘flextension’. Het goede nieuws is dat een hard ‘no-deal’-Brexit is vermeden. Maar de onzekerheid duurt voort.

Ondernemers, die zaken doen in het VK willen zekerheid. De Nederlandse land- en tuinbouw exporteert jaarlijks voor € 8 miljard naar het VK. Dit betreft vooral groenten en fruit, vlees, bloemen en planten, zuivel, suiker, zaden en pootgoed. De Britse land- en tuinbouw exporteert voor € 2 miljard euro naar Nederland. Niemand heeft belang bij een harde ‘no-deal’-Brexit. Er moet óf een uitstel komen óf een Terugtrekkingsakkoord. Het laatste betekent dat er een overgangstermijn komt, waarin de handel met het VK voorlopig ongehinderd door kan gaan, in ieder geval tot eind 2020.

Kip en ei
De voortdurende onduidelijkheid komt door de politieke verdeeldheid in het VK. Het Britse parlement heeft besloten te willen praten over het Terugtrekkingsakkoord tussen de EU en het VK, maar wil meer tijd voor de behandeling. Er komen nu waarschijnlijk eerst Britse verkiezingen in december voordat het Britse Lagerhuis een besluit neemt over het Terugtrekkingsakkoord.

Vrijhandel en gelijk speelveld
Als het Terugtrekkingsakkoord eenmaal van kracht is, is het VK niet meer lid van de EU. Dan starten de onderhandelingen tussen de EU en het VK over een handelsverdrag. De kans is klein dat dat eind 2020 rond is. Een handelsverdrag overeenkomen én ratificeren kost al snel vijf jaar. Het VK kan volgens het Terugtrekkingsakkoord tot uiterlijk 1 juli 2020 om maximaal twee jaar uitstel van de deadline vragen. Een deadline dus voor de deadline. Die zou dan kunnen opschuiven naar eind 2022. Tegen die tijd kan het politieke landschap er weer heel anders uitzien. Zeker is dat een ‘no-deal’-Brexit nog lang niet van tafel is.

LTO zet in op een gelijk speelveld en ongehinderde handel tussen het VK en de EU. Hierbij wordt intensief samengewerkt met andere landbouworganisaties in Europa, waaronder de Britse landbouworganisatie National Farmers’ Union (NFU). De NFU wil ook ‘frictionless trade’ en geen verlaging van de kwaliteitsstandaarden. Maar als het VK handelsakkoorden gaat sluiten met andere landen, bijvoorbeeld de Verenigde Staten (VS), wordt dat ingewikkeld. De productiestandaarden in de VS wijken af van de Europese. Buiten Europa is er sowieso minder aandacht van kopers en consumenten voor milieu, klimaat en dierenwelzijn. Als de productiestandaarden in het VK worden afgezwakt, wordt de afzet van onze producten in het VK bemoeilijkt. Op de langere termijn dus geen goed uitzicht.

Andere complicaties
Voor ondernemers valt het in de categorie Klein leed, maar het nieuwe Brexit-uitstel betekent dat het VK ook met een kandidaat moet komen voor de nieuwe Europese Commissie. Dat zal piepend en knarsend gebeuren, want Johnson had immers beloofd dat de Brexit op 31 oktober 2019 ‘do or die’ zou plaatsvinden. De 78 Britse Europarlementariërs zitten nog even in het Europees Parlement; drie Nederlandse ‘reserve’ Europarlementariërs moeten nog wachten. Als de Brexit een feit is, krimpt het Europees Parlement van 751 naar 705 leden, maar groeit het Nederlandse contingent van 26 naar 29.

Zo lang het VK lid is van de EU, betaalt het ook mee aan de EU-begroting. Dit is positief, onder andere voor het Gemeenschappelijk Landbouw Beleid (GLB), maar het betekent ook dat besluitvorming over de EU-begroting 2021-2027 wordt opgeschoven. Het is sowieso al duidelijk dat dit akkoord er vóór 2020 niet meer komt.

“Brexit aan Zee” op 31 oktober 2019 in IJmuiden was bedoeld als uitzwaaifeest en een afscheid van een oude vriend, het VK. Het zal ongetwijfeld wel een keer doorgaan, want mensen kunnen wel een opkikker gebruiken na drie jaar Brexit-discussies. Ondernemers laten ons weten ‘Brexit-moe’ te zijn. Begrijpelijk. De Brexit was namelijk een heel slecht idee en dat is het nu helemaal.

Klaas Johan Osinga, kjosinga@lto.nl

Bron: LTO Nederland