De Brexit begon eigenlijk al bij de val van de Berlijnse Muur

Op 9 november 1989 viel de Berlijnse Muur. Een moment van hoop voor miljoenen Europeanen, 40 jaar gescheiden van elkaar door het ijzeren gordijn. Met belangrijke verkiezingen in het Verenigd Koninkrijk op 12 december aanstaande, ga ik nóg een jaar terug in de geschiedenis: een speech van de toenmalig Britse premier Margareth Thatcher in Brugge op 20 september 1988.

Ze presenteerde daar twee punten:

  1. De naties van het Oostblok horen bij de Europese gemeenschap. Revolutionair, een jaar vóór de muur viel.
  2. Ik wil géén Europese, sociale superstaat, waar Jacques Delors toen voor stond. Thatcher had net de Britse arbeidsmarkt geliberaliseerd en de vakbonden verslagen. De Britse economie trok aan. Ze was op het hoogtepunt van haar roem. Thatcher zat niet te wachten op een sociaal Europa, dat zwakkeren zou beschermen. Haar speech was al het begin van de Brexit. De vereniging van Oost- en West-Europa werd gezien als een poging om Europa te verzwakken. Door Thatcher’s speech wonnen eurosceptici aan kracht. De Europese samenwerking had er eerst nog niet onder te lijden: de EU ging van 12 naar 28 lidstaten. Maar de kiem was gelegd voor wat we in 2019 meemaken.

De Brexit kan nog alle kanten op. Frankrijk (met steun van Nederland) zegt 'nee' tegen Noord-Macedonië en Albanië. Populisme viert hoogtij. EU-Commissaris Oettinger spreekt over “leugenachtige” cijfers van Nederland over wat Den Haag moet meebetalen aan Brussel. Vroeger was landbouw goed voor 70% van de EU-begroting en kon je berekenen wat ieder land betaalde en er voor terug kreeg. In Oettinger’s begrotingsvoorstel is het GLB nog goed voor 28,5%. Voor de duidelijkheid: dat is maar 0,4% van het Europese bruto binnenlands product. GLB-betalingsrechten worden zo nominaal met 5% gekort (Nederland: 3,9%), regionale fondsen met 7% en het plattelandsbeleid met 15%. In het kader van ‘modernisering’ krijgen veiligheid, buitenlandbeleid en innovatie meer geld. Deze discussie eindigt waarschijnlijk eind 2020 met een nachtelijk compromis.

 

Van iedere euro die in de land- en tuinbouw verdiend wordt, is driekwart te danken aan de Europese samenwerking. Nederland gaat straks iets meer betalen. Maar we verdienen veel aan Europa, 30 jaar na de val van de Muur. Het zou fijn zijn als dat ook door Den Haag erkend werd.

Bron: LTO Nederland