China en VS vereisen sterk Europa

De Amerikaanse landbouwminister Sonny Perdue kwam afgelopen week langs. Een moment waarop we werden geconfronteerd met onze kwetsbare positie in een snel veranderende wereld.

China is namelijk hard bezig de Verenigde Staten af te lossen als de grootste economie. De VS probeert het te voorkomen, maar bij de huidige trend is het over tien jaar zover. De vraag is waar Europa, en Nederland, blijft in het machtsspel tussen de twee giganten. Trump staat niet toe om met beide landen volwaardig samen te werken. Hij zegt: “je werkt met mij samen. Zo niet, dan straf ik je met importtarieven. Keep America Great”. Trump laat daarom geen mogelijkheid voorbij gaan om de Europese eenheid te ondermijnen. Hij viert Brexit als een succes. Perdue liet ook geen misverstand bestaan: er moet vóór de Amerikaanse verkiezingen op 3 november een handelsdeal met de EU zijn. Inclusief een hoofdstuk over export van Amerikaanse landbouwproducten naar Europa. Trump wil namelijk herkozen worden en daarvoor heeft hij de Amerikaanse boerenstem hard nodig. In sommige staten kunnen die paar duizend stemmen net het verschil maken.

Amerikaanse druk op Nederland om ASML geen exportvergunning voor China te geven voor bepaalde hightech geeft onze penibele situatie ook aan. Voor de Nederlandse land- en tuinbouw is China een groeiende afzetmarkt, zoals voor varkensvlees en zuivel. Volgens de voorlopige exportcijfers van landbouwgoederen over 2019 is China onze zesde afzetmarkt; de VS staan op plek negen. Maar China doet ook aan verdeel en heers. In september vindt in Leipzig een top van Europese leiders en Xi Jinping plaats. Duitsland is dan EU-voorzitter. Maar daarvóór, in april, houdt Xi in China een bijeenkomst van de ’17 + 1’ club. Dit is met de 12 EU-lidstaten uit Centraal en Oost-Europa (zoals Polen, Roemenië en Tsjechië) en vijf landen die EU-lid willen worden (Servië, Bosnië, Albanië, Noord Macedonië en Montenegro). Nederland zit er niet bij. Zo test China hoe sterk de Europese samenwerking werkelijk is.

Nederland, en de EU, moeten voorkómen om tot een absolute keus tussen de VS en China gedwongen te worden. Dat kan alleen als Europa samenwerkt. In Brusselse bijeenkomsten over handel zie ik vaak dat EU-lidstaten zelf baas willen zijn over handelsbeleid. Maar alleen als je als Europa onderhandelt en bijvoorbeeld met EU-exportcertificaten werkt, maak je kans in het internationale machtsspel.

Praat mee

Om mee te kunnen discussiëren dient u eerst in te loggen.