De nieuwe normaal vraagt om internationale samenwerking

Het is woensdagmiddag en terwijl ik deze column schrijf kijk ik naar het scherm waar Europees Commissaris Wojciechowski een pakket aan marktmaatregelen presenteert aan het bestuur van COPA-COGECA.

De Europese boerenbestuurders reageren. Markten crashen, ketens zijn in chaos. Niemand weet hoe lang dit gaat duren. Ook nadat de shutdown wordt beëindigd, gaat het een tijd duren totdat de nerveuze consumenten de restaurants weer gaan vullen.

Op dit moment telt alleen maar stabilisatie en dat er dus een inkomensvangnet is voor boeren en tuinders. Maar de voorraden die nu worden opgebouwd, kunnen het marktherstel nog lange tijd belemmeren. Dan betalen boeren en tuinders straks nog een keer voor de crisis. Je kan de productie niet simpelweg een tijdje stopzetten. De grote klap komt nog. Daarom moet de land- en tuinbouw ook een centrale plek krijgen in het Europese herstelplan, dat op de agenda staat van de Europese regeringsleiders.

Wojciechowski refereert aan een “Marshallplan”. Dat werd betaald door de Amerikanen. Deze keer moet Europa zelf de beurs trekken. Onderdeel van dat herstelfonds moet onze visie zijn op de langere termijn, een ‘nieuw normaal’. Wat is dat en hoe komen we sterker uit deze crisis?

De internationale ketens dreigen uit elkaar te vallen, ook in voedsel en groen. Nationalisme en protectionisme nemen toe. Klimaat en biodiversiteit worden verdrongen naar de achtergrond. Landen starten een subsidieoorlog die de internationale concurrentie vervalst. Trump komt met 33 miljard dollar voor zijn boeren. “Essentiële producten”, denk aan mondkapjes, gaan landen gaan maken.

Gaan deze reflexen ook gelden voor voedsel en groen? Gaan bedrijven dichterbij markten produceren? Het zou geen goed nieuws zijn voor Nederlandse boeren en tuinders. Een flink deel van hun inkomen wordt nu op internationale markten verdiend.

Aan de andere kant: er zijn genoeg aanwijzingen dat globalisering niet dood is. Supermarkten en e-commerce hebben de afgelopen tijd hun machtpositie versterkt omdat veel kleintjes er een tijdje niet zijn. Maar hun supply ketens moeten het hebben van internationale markten. We weten ook waar lupine, palmolie en soja vandaan komen, nog altijd.

We blijven na deze crisis vaker online bestellen. Met andere woorden: grenzen zullen open moeten blijven. De G20 bijeenkomst van landbouwministers concludeerde dat afgelopen dinsdag ook. De noodzaak om internationaal samen te werken, blijft bestaan.


Praat mee

Om mee te kunnen discussiëren dient u eerst in te loggen.