Hieronder vindt u een overzicht van veelgestelde vragen. Klik op het driehoekje vóór de vraag om het antwoord erop te lezen. Staat uw vraag er niet bij? Stel hem aan LTO Noord via info@ltonoord.nl.

Mag ik onkruid chemisch bestrijden op een verhard oppervlak?

Dat hangt van de locatie en ondergrond af. De overheid wil het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen buiten de landbouw terugdringen. Sinds 10 maart 2016 is het professioneel gebruik van gewasbeschermingsmiddelen op een verhard oppervlak daarom verboden.

Een verhard oppervlak is in de wet gedefinieerd als: “oppervlak dat is verhard door bebouwing, bestrating en overige verhardingen aangebracht op de bodem voor verbetering van draagvlak en begaanbaarheid”.

Het verbod geldt echter niet voor land- en tuinbouwbedrijven die gewassen telen. De meest agrariërs en tuinders zullen dus weinig gevolgen van dit verbod ondervinden, mits zij het gebruik van middelen beperken tot hun bedrijf en in bezit is van een spuitlicentie. Partijen als gemeenten, hoveniersbedrijven en loonwerkers daarentegen, mogen vanaf nu uitsluitend gebruik maken van alternatieve methoden voor bijvoorbeeld onkruidbestrijding op bestrating.

Ook geldt het verbod nog niet voor particulier gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Producten zoals Roundup zijn dan ook nog gewoon te koop in bijvoorbeeld tuincentra. Hoewel de overheid ook particulier gebruik wil verbieden blijkt een verbod hier ingewikkeld te zijn omdat er moeilijk op gehandhaafd kan worden. 

Per 1 november 2017 is het verbod uitgebreid naar onverhard terrein buiten de landbouw.















Wanneer mag ik stikstofherstelbemesting toepassen?

In verschillende regio's is de afgelopen periode zeer veel water gevallen.

Door extreme regenval kan er uitspoeling van stikstof plaatsvinden. Dit kan leiden tot opbrengst- of kwaliteitsverlies. Agrarisch ondernemers die op bouwland opbrengst- of kwaliteitsverlies hebben, mogen een herstelbemesting uitvoeren. Er mag maximaal 25 % van de stikstofgebruiksnorm per gewasperceel extra gebruikt worden. De extra stikstof mag alleen in de vorm van kunstmest worden gegeven.

Er gelden meerdere voorwaarden. De herstelbemesting geldt alleen voor bouwland. Er moet worden voldaan aan de voorwaarde dat in één etmaal (tussen 8.00 uur en de daaropvolgende 24 uur) meer dan 50 mm regen is gevallen of 60 mm in twee opeenvolgende etmalen (tussen 8.00 uur en de daaropvolgende 48 uur). Het KNMI moet de neerslaghoeveelheid bevestigen. Ook moet de verwachte financiële opbrengst van het gewasperceel  zonder extra bemesting minimaal 25% lager zijn. De schade dient geregistreerd te worden door een schade-expert in een rapport. De schade-expert moet geregistreerd zijn bij de NIVRE, NVAE of VRT of verbonden zijn aan een schadeverzekeringsmaatschappij die is opgenomen in een vergunningenregister van de DNB of de AFM. In dit schaderapport is ook de ligging en de oppervlakte van het gewasperceel vastgelegd. Het rapport moet in de administratie worden bewaard.

Akkerbouwers die gebruik maken van de regeling moeten dit melden bij de Rijksdienst voor Ondernemers (RVO). De melding moet plaatsvinden voordat de herstelbemesting wordt uitgevoerd. Als na melding de herstelbemesting toch niet wordt uitgevoerd moet ook dit weer gemeld worden bij RVO.

Meer informatie is te vinden op de website van RVO

Wordt glyfosaat binnenkort verboden?

Van een aanstaand glyfosaatverbod voor landbouwkundige toepassingen is geen sprake. Wel wordt het gebruik op verhardingen door gemeenten en andere professionele toe passers dit jaar verboden. De reden is dat het middel vanaf verhardingen makkelijk afspoelt naar het oppervlaktewater en daardoor voor problemen zorgt bij de drinkwaterinname. Bij landbouwkundige toepassingen op akkers en weilanden speelt dit probleem van afspoeling niet.

Glyfosaat zou mogelijk kankerverwekkend zijn. Hoe zit dat?

Glyfosaat is wereldwijd het meest gebruikte onkruidbestrijdingsmiddel en ligt regelmatig onder vuur, vooral vanwege het intensieve gebruik in gewassen die door genetische modificatie resistent zijn gemaakt tegen dit middel. In Nederland worden deze GGO-gewassen niet geteeld en is het gebruik van dit middel daarom veel beperkter dan bijvoorbeeld in Noord en Zuid-Amerika.
 
Enige tijd geleden was er discussie over de mogelijke gezondheidsrisico’s van glyfosaat. Aanleiding hiervoor was een publicatie door het Agency for Research on Cancer (IARC) in 2015, die suggereerde dat glyfosaat mogelijk kankerverwekkend was. En de World Health Organization (WHO) heeft onlangs aangegeven dat glyfosaat bij intensief gebruik mogelijk kankerverwekkend zou zijn voor de toepasser.  
Naar aanleiding van deze publicaties heeft de Europese Commissie aan EFSA (European Food Safety Agency) opdracht gegeven om samen met experts van onder meer de lidstaten en de World Health Organization (WHO) nauwkeurig de mogelijke gezondheidseffecten te beoordelen. Daarbij is ook het rapport van de IARC meegenomen.
De EFSA heeft een volledige herbeoordeling van glyfosaat uitgevoerd, en geeft aan dat zij op basis van alle hun bekende studies niet kunnen concluderen dat glyfosaat mogelijk kankerverwekkend is. EFSA ziet daarom geen aanleiding de toelating van glyfosaat te verbieden.
Meer informatie hierover is te vinden op deze site van het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden.
 

Waarom wordt grasland vernieuwd?

Veehouders willen zoveel mogelijk voer van eigen land halen van goede kwaliteit, waardoor zij minder krachtvoer (graan, sojaschroot etc.)  hoeven aan te kopen en de eigen kringloop maximaal kunnen benutten.

Wanneer in een weiland slechte grassen met een lage voederwaarde en matige smakelijkheid de overhand krijgen, zoals het beruchte kweek, moet meer voer worden aangekocht en wordt het eigen grasland niet optimaal benut. Kweek is een gras dat veel wortelstokken vormt en met machines (ploegen, klepelen) niet is te bestrijden.
In grasland waar veel kweek voorkomt, wordt daarom bij graslandvernieuwing glyfosaat gebruikt, zodat wanneer het nieuwe gras wordt ingezaaid niet onmiddellijk de kweek weer de kop opsteekt. Grasland wordt maar incidenteel vernieuwd: gemiddeld eens per 10-20 jaar.

Waarom worden vanggewassen behandeld met glyfosaat?

Na de maisteelt zijn boeren wettelijk verplicht om op zandgrond een vanggewas in te zaaien om de nitraatuitspoeling gedurende de winter te beperken.

Het vanggewas is in veel gevallen gras. Er zijn meerdere redenen waarom boeren het vanggewas in het voorjaar behandelen met glyfosaat:
  • Wanneer wortelonkruiden of kweekgras in het perceel voorkomen, kan een bespuiting met glyfosaat deze probleemonkruiden opruimen zodat zij geen probleem zijn in de aansluitende teelt;
  • Op grassen vermeerderen zich gemakkelijk schadelijke aaltjes. Wanneer in het jaar na de maisteelt een aaltjesgevoelig gewas wordt geteeld, is het zaak de aaltjesvermeerdering tijdig te stoppen: dat kan door het vanggewas in het voorjaar te behandelen met glyfosaat voor de grond opwarmt en de aaltjes zich op het gras zouden vermeerderen;
  • Na een zachte winter kan het vanggewas zich in het voorjaar behoorlijk ontwikkelen waardoor het bewerken van de grond voor de volgteelt lastig is. Door het gewas met glyfosaat te behandelen, sterft het versneld af, wat de grondbewerking vergemakkelijkt.

Is het behandelen van een vanggewas met glyfosaat altijd nodig?

Nee, het behandelen van een vanggewas met glyfosaat is lang niet altijd nodig. Ook een voorbewerking met machines, bijvoorbeeld met een frees, smaragd of klepelmaaier, kan zorgen voor een goede aansluitende bewerkbaarheid van de grond.

Geïntegreerde gewasbescherming houdt in dat gewasbeschermingsmiddelen alleen worden ingezet als de noodzaak is aangetoond en chemievrije alternatieven niet haalbaar zijn. Als LTO Noord ondersteunen we dit principe dat in de Europese Richtlijn voor Duurzaam Gebruik van Gewasbeschermingsmiddelen wettelijk is vastgelegd. Ook de maatschappij vraagt van ons de inzet van gewasbeschermingsmiddelen te beperken waar dat mogelijk is. Daarin past ook een terughoudend gebruik van glyfosaat in vanggewassen tot die situaties waarin het vanwege probleemonkruiden of aaltjes echt nodig is.
Samen met leden haalt LTO Noord kennis op over welke alternatieven voor glyfosaat er in de praktijk toepasbaar zijn en stimuleert het gebruik hiervan.
 

Is het nodig de landerijen wekenlang dor en dood te laten liggen na glyfosaat toepassing?

Wanneer de inzet van glyfosaat noodzakelijk is voor graslandvernieuwing of vernietiging vanggewas draagt het wekenlang dor en dood laten liggen van de landerijen niet bij aan een positieve beeldvorming over de sector. Vanuit bestrijdingsoogpunt is dit ook niet nodig en er gaan ook nog eens kostbare groeidagen verloren bij graslandvernieuwing. Het is daarom aan te bevelen om de periode tussen doodspuiten en de aansluitende grondbewerking niet langer te laten zijn dan strikt noodzakelijk

Ik wil aandacht besteden aan het voorkomen van erfafspoeling op mijn bedrijf. Waar vind ik informatie over dit onderwerp?

Belasting van het oppervlaktewater door erfafspoeling van agrarische bedrijven is een onderwerp dat de laatste tijd veel in de belangstelling staat. De regels voor het lozen zijn vastgelegd in het activiteitenbesluit. Praktische informatie over de voorschriften voor agrarische activiteiten in het Activiteitenbesluit is te vinden op www.activiteitenbesluitagrarisch.nl. Deze website brengt de milieuregels in het Activiteitenbesluit Milieubeheer op een overzichtelijke manier in beeld.  Op de website zijn vier tekeningen zichtbaar. Selecteer de tekening van de sector die voor uw bedrijf van toepassing is. Per activiteit kunnen de regels en maatregelen zichtbaar worden nagegaan van het onderdeel waar u meer informatie over wilt hebben. Ook worden tips en aandachtspunten gegeven voor een goed en duurzaam boerenerf. Specifiek voor gewasbeschermingsmiddelen geeft de site www.toolboxwater.nl  veel informatie over beperking van emissie naar het oppervlaktewater. Beperking van erfemissie is een van de onderdelen. Via deze site maar ook rechtstreeks kan via www.erfemissiescan.nl de situatie voor het eigen bedrijf in beeld worden gebracht. Op de site www.infomil.nl is veel regeling technische informatie te vinden onder lozen per agrarische activiteit.