Hieronder vindt u een overzicht van veelgestelde vragen. Klik op het driehoekje vóór de vraag om het antwoord erop te lezen. Staat uw vraag er niet bij? Stel hem aan LTO Noord via info@ltonoord.nl.

Hoe kan ik het best mijn energielevel op peil houden?

Als je energiebalans op peil is zijn de volgende vier onderdelen in balans: werk, fysiek, sociaal en intellect. Als je je op één van deze onderdelen minder prettig voelt – voorbeeld op sociaal vlak – zie je vaak dat de aandacht gaat naar andere dingen gaat die wel goed gaan. Dan besteed je wellicht méer tijd aan je werk. Of andersom: het kan ook zo zijn dat je zo té veel tijd besteed aan je werk, met als gevolg dat er minder aandacht is voor sociale contacten of sport.

Word je bijvoorbeeld overvraagd op je werk? Denk na, eventueel met hulp van anderen, hoe je ruimte kan creëren in jouw werkpakket. Wie of wat ben je daar voor nodig? Benoem concrete acties en ga hier mee aan de slag. Pas dan gaat het lukken om de vier onderdelen in balans te krijgen.

Zie je dat iemand anders zijn energielevel niet op peil is? Luister dan naar zijn verhaal, zodat die persoon ruimte kan maken in zijn hoofd. Pas als er ruimte is kun je een vervolgstap zetten, bijvoorbeeld door het zoeken van passende hulp.

Had ik kunnen voorkomen of signaleren dat iemand het moeilijk heeft?

Om te kunnen signaleren dat iemand het moeilijk heeft, moet die persoon wél een signaal afgeven. Dus je kunt niet altijd zien - en daarmee voorkomen - dat het minder goed met iemand gaat. Als iemand wel een signaal afgeeft en zegt ‘het gaat niet goed met mij’, neem het signaal dan ook serieus. Vaak loopt iemand al langer rond met de gedachten of problemen, maar is de drempel hoog om hulp te vragen.
AgroZorgwijzer heeft in beeld gebracht welke signalen je kunt herkennen, klik hier voor het overzicht. 

Als iemand zijn hart bij mij wil luchten, waar moet ik dan op letten?

Neem ruim de tijd voor een goed gesprek en geef in het gesprek vooral de ander de ruimte om zijn of haar verhaal te vertellen. Een luisterend oor is een eerste stap richting herstel. Wacht met het geven van goedbedoelde adviezen. Een oplossing voor persoonlijke problematiek, wordt van binnenuit gecreëerd, adviezen van buitenaf werken niet voor een ander. Door te luisteren geef je de ander de mogelijkheid om zijn of haar hoofd te legen en gedachten te rangschikken. Vervolgens kun je samen kijken of hulp gewenst is en zo ja welke hulp ingeschakeld kan worden. Bied eventueel aan om voor de ander te bellen, omdat zelf de telefoon pakken al een te grote drempel kan zijn.
Voor meer tips om in gesprek te komen, verwijzen je ook graag naar de rubriek ‘In Gesprek’ van AgroZorgwijzer. 

Hoe ga ik om met alle negatieve geluiden van de media?

Boeren en tuinders krijgen niet alleen maar negatieve reacties, maar zoals bij iedereen komen deze bij mensen die toch al mentale druk ervaren, wel harder binnen. In de media wordt ook vaker negatief over de agrarische sector gesproken. Logisch dat boeren zich dit aantrekken. Soms is het beter om je (deels) af te sluiten voor deze signalen, of deze beter te filteren. Vraag je zelf daarom af wat je er zelf van vindt. Je doet jezelf tekort als je luistert naar signalen waarvan je weet dat die niet kloppen. Jij weet waar je voor staat en waarom je de dingen doet zoals je doet. Spreek dat ook uit.

Hoe ga ik om met negatieve collega-boeren, medewerkers of anderen uit de omgeving?

Negatieve prikkels komen niet alleen uit de media. Ook personen uit jouw directe omgeving kunnen je negatief of onheus benaderen over het boerenleven. Je kunt je tolerant opstellen, maar het is ook belangrijk dat je jezelf beschermt en grenzen aangeeft.
De keuze is aan jou of je negatief of positief op iemand reageert. Hoe positiever jij reageert, hoe makkelijker de situatie wordt. Neem negativiteit van anderen ook niet persoonlijk. Heb jij iets fout gedaan of heb jij iets gedaan waardoor deze persoon zich niet blij zou kunnen voelen? Bespreek dat met elkaar. Ligt het niet aan jou? Dan hoef jij je dus niet rot te voelen. Laat het bij die persoon en geef aan dat jij er last van hebt.

Ik zou graag willen dat iemand hulp inschakelt, maar wat doe ik als die persoon dat niet wil?

Als iemand geen hulp wil en/of niet inziet dat hij of zij hulp nodig heeft, kun je die persoon er niet toe dwingen. In deze gevallen kunnen twee dingen bepalend zijn voor het aanvaarden van hulp, namelijk pijn en verleiding. Of de pijn is zo sterk, dat het niet meer acceptabel is voor iemand. Of het perspectief zo veel beter is, dat het aanvaarden van hulp als een logische stap wordt gezien.
Als jij zelf er onder lijdt, omdat bijvoorbeeld iemand binnen jouw huishouden niet lekker in zijn of haar vel zit, geef dan ook jouw eigen grenzen aan. In een relatie is het probleem van twee personen: spreek uit wat je dwars zit, bijvoorbeeld dat je zo je gezin niet wilt runnen, door te beginnen met praten, kun je samen op zoek naar een oplossing.

Hoe zorgen we ervoor dat we tijdens een bedrijfsovername goed in gesprek blijven?

Ook hier draait het om communicatie. Spreek de behoefte uit en blijf weg van aannames. Wees eerlijk en oprecht richting elkaar. Blijf in gesprek door goede vragen te stelen en naar elkaar te luisteren. Als de situatie ingewikkeld is geworden en gesprekken lopen moeizaam, bestaat de kans dat je in de zogenaamde ‘kind-ouder’ situatie terecht komt. Het gesprek vindt dan niet meer plaats tussen volwassenen, maar komen rollen als het volgzame of rebelse kind terug. Of de kritische of voedende/pamperende ouder. Dit staat goede communicatie in de weg.
Een bedrijfsovername vraagt om een volwassen gesprek. Bij een volwassen rol hoort realistisch, oordeelloos en zelfverzekerd zijn. Neem elkaar serieus. Al je er in slaagt om je als volwassen op te stellen, nodig je daarmee de ander uit om óok in deze rol te komen. Pak hierin dus jouw eigen verantwoordelijkheid en kies bewust hoe jij om wilt gaan met de ander.
Hogeschool Windesheim heeft in samenwerking met Aeres Hogeschool Dronten, LTO Noord, NAJK en agrarische familiebedrijven een onderzoek uitgevoerd naar de familiale kant van bedrijfsopvolging in de agrarische sector. De onderzoeksvraag die centraal is gesteld in dit onderzoek is: Hoe kan de bedrijfsopvolging zodanig worden ‘geregeld’ dat de familie ‘tevreden’ is én de continuïteit van het bedrijf is geborgd. Klik hier voor de uitkomsten. 

Steeds meer boeren kloppen bij een agrarisch coach aan, betekent dat, dat het slecht gaat met de sector?

Het inschakelen van een coach wordt steeds meer normaal, maar we zien dat het minder gebruikelijk is in de agrarische sector. Boeren en tuinders zijn erg ondernemend en zelfredzaam. Echter is de wereld om ons heen in een korte tijd complexer en uitdagender geworden. Als manager van alles is het prettig om met iemand te sparren die helpt bij het maken van de juiste keuzes. Dat betekent dus niet dat het persé slecht gaat met iemand. Het hoort bij ondernemerschap 2.0.

Als ik met mijn LTO Noord-afdeling een coach wil uitnodigen als gastspreker, hoe kom ik met die persoon in contact?

De medewerkers van het LTO Noord programma ‘Voor de mens achter de ondernemer’ denken graag met jou mee over een programma die gaat over mentaal fit zijn. LTO Noord kan je ook helpen bij het benaderen van bijvoorbeeld een agrarisch coach bij jou in de omgeving.