Bloeiende akkerranden

Naleefbare regels van belang

Of het nu gaat om het verkeer of teeltvoorschriften; regels moeten logisch zijn en begrepen door de mensen waarvoor ze bedoeld zijn. Dat bevordert de naleefbaarheid van de regels, en tegelijkertijd de naleving.

Die naleving is van belang om het beleidsdoel van regels in de praktijk te realiseren. Zonder naleving hebben regels geen zin en zullen beleidsdoelen ook niet gerealiseerd worden. Een volledige naleving is een utopie, maar met een goede en doelmatige controle wordt een hoop bereikt en zullen de beleidsdoelen een goede kans van slagen hebben in de praktijk. 

Het klinkt als een opendeur, maar helaas wordt door beleidsmakers al te vaak vergeten om de naleving te evalueren, voordat geconcludeerd wordt dat doelen nog niet gehaald worden en er aanscherping van beleid nodig is. Het wekt veel irritatie dat er aan miljoenen euro’s bekeuringen worden uitgedeeld, voor zeer kleine snelheidsoverschrijdingen, terwijl er voor andere serieuze verkeersveiligheid-bedreigende zaken, niet of nauwelijks wordt opgetreden. Er zijn beruchte flitspalen die voor de overheid een goudmijn zijn, terwijl weggebruikers het als een extra belastingheffing beschouwen. 

De vraag kan gesteld worden of de verkeersveiligheid niet beter gediend is met een ander soort handhavingsbeleid. Zo’n vraag kan ook gesteld worden in het kader van het nieuwe mestbeleid, dat wordt vastgelegd in het 6de actieprogramma. In het lopende actieprogramma zijn een aantal regels opgenomen, die de grens van goede landbouwpraktijk overschrijden. Suboptimale bemesting van gewassen en de bodemvruchtbaarheid niet op peil kgehouden kan worden, bevordert de naleefbaarheid niet. Dat is een slechte zaak voor de rentabiliteit van bedrijven en failliete ondernemingen kunnen niet langer investeren in duurzaamheid.  

Toch lijkt het er op dat voor de besprekingen over het 6de actieprogramma de naleving niet eerst geëvalueerd wordt, voordat er gedacht wordt over actualisering van regels en normen. Ondernemers zeggen wel dat maatschappelijk verantwoord ondernemen gestraft wordt door het gedrag van de ‘cowboys’ – en daar worden nadrukkelijk niet de rundveehouders mee bedoeld. Dat is kwalijk. Juist goed gedrag moet beloond worden en het idee dat regionaal maatwerk daaraan tegemoet komt, is zeker waar. Toch zal er ook handhavingsbeleid ontwikkeld moeten worden, om ‘cowboy-gedrag’ in te perken. Dat is niet nieuw, maar de vraag is of dat ook gebeurt. 

Niemand zit te wachten op extra controles. Het is ook niet aan belangenbehartigers om te vragen om handhaving. Een goede naleving begint bij logische regelgeving die begrepen wordt door de mensen waarvoor de regelgeving bedoeld is. Het kan echter niet ontkend worden dat voor een goede naleving enige vorm van controle noodzakelijk is. Het is aan de wetgevende macht om op gepast wijze daarvoor te zorgen. Generieke controles bij alle boeren op het erf, zoals met een flitspaal langs de weg, is een ding. Echter, als het om de mestwetgeving gaat, is een andere, doelgerichte aanpak wellicht beter op zijn plaats. 

Evaluatie van de naleving van de mestwetgeving zou een goed startpunt zijn. Parallel aan de verkeerswetgeving en controle daarop, is een discussie over de hoogte van de boetes niet relevant. Hoge boetes zijn natuurlijk afschrikwekkender dan lage, maar als de ‘pakkans’ klein is, zullen ook hoge boetes niet helpen. Het begint bij een handhaafbare wet met logische en begrijpbare regels en een tweede, essentieel onderdeel is een logisch en effectief beleid om de naleving te bevorderen. Alleen die combinatie helpt om beleidsdoelen te realiseren. 


Praat mee

Om mee te kunnen discussiëren dient u eerst in te loggen.