De plannen zijn er, maar de resultaten voor deze drie vrouwen moeten nog komen. Wie wordt de ‘Pionier van de toekomst’? LTO Noord Vrouw & Bedrijf is voor deze verkiezing op zoek gegaan naar vrouwen die anderen inspireren, nieuwe verbindingen leggen en bijdragen aan de toekomst van de sector.
Je kan stemmen tot zondag 22 november via deze link. De prijsuitreiking is op donderdag 26 november op de Kennisdag van LTO Vrouw & Bedrijf.
‘Geen idee van wat zich op boerenerf afspeelt’
Naam: Sandra Cryns (56)
Plaats: Swifterbant (FL)
Initiatief: Rooted Focus
Als ik win, dan… ‘koop ik heel misschien een nieuwe lens’
Wat voor haar de gewoonste zaak van de wereld is, is voor de buitenwereld een eyeopener. En met die gedachte legt akkerbouwer Sandra Cryns met haar camera agrarische processen vast voor haar project Rooted Focus.
En daarmee gaat ze ook terug naar haar eigen roots. Als dochter van een vader in het landbouwontwikkelingswerk en als boerin in Swifterbant met passie voor fotografie.
‘Veel mensen hebben geen idee van het verhaal achter de boer en wat er op het boerenerf speelt. Van gewas naar verhaal. Als tegengeluid voor al het negatieve in de media. Want wij zijn niet de boosdoener van alles. We zijn pioniers die heel veel doen.’
Dat focus in de naam van haar initiatief verwerkt zit, legt Cryns als volgt uit. ‘Focus met de camera en focus naar de toekomst.’ Zoals dit pad ook een weg naar haar eigen toekomst is. ‘De kinderen zijn groot en ik worstelde met wat ik nu moest doen. Fotografie en landbouw komen zo als geheel samen.’
Aardappels klappen en aardappels lezen. Termen die bij Cryns geen vraagtekens oproepen. ‘Maar andere mensen weten niet waar we het over hebben. Dat klappen is het loof dood maken als de pootaardappels aan de maat zijn. En lezen? Dat doe je als de aardappels over de lopende band gaan om de halve, slechte en kluiten eruit te halen.’
Elk verhaal in beeld
Maar het boerenerf heeft nog veel meer in beeld te brengen. ‘Bloeiende velden bijvoorbeeld. Mooi om te zien, maar waar doen we het voor? Voor de bodem, wortelbehuizing, insecten en vlinders.’ Cryns wil elk verhaal in beeld brengen.
Hoewel bij winst 2.500 euro wordt overgemaakt, ‘staat ze niet stil bij de centen’. ‘Wel voor de grote boost. De bevestiging dat het iets nieuws is en ik terecht trots ben op hetgeen ik zelf heb opgezet. En heel misschien koop ik een nieuwe lens.’
‘In de Veenkoloniën is alles net wat anders’
Naam: Anne Hulshof (38)
Plaats: Valthermond (DR)
Initiatief: Wijngaard Plaats 77
Als ik win, dan… ‘bedank ik met het geld de vrijwilligers’
De wijninteresse van Anne Hulshof beperkte zich voorheen tot de zondagmiddag onder het mom ‘gezellig en lekker’. Inmiddels houdt het haar dagelijks bezig en heeft ze met Wijngaard Plaats 77 er haar werk van gemaakt.
Toen het plan ontstond om het loonwerkers- en akkerbouwbedrijf te verbreden met wijnbouw, zorgde Hulshof ervoor dat haar kennis in no-time omhoog schoot. Een opleiding aan de wijnbouwschool, trainingen en bezoeken aan wijngaarden.
In 2024 gingen de eerste 4.000 ranken de grond in, het jaar erop kwamen daar nog eens 2.000 bij. Allemaal zogenoemde PIWI-rassen: Pilzwiderstandsfähig in het Duits.
Resistente rassen
Rassen die resistent zijn tegen schimmels en het Nederlandse klimaat. Drie rassen om witte wijn mee te maken en een klein deel (600 ranken) met blauwe druiven voor rode wijn.
Het was oprecht pionieren want in de Veenkoloniën bleek het toch allemaal ‘net wat anders’ dan elders in Nederland. ‘De open vlakte met veel wind, een andere grondsoort waardoor we de groei moeten temperen en het is hier gemiddeld genomen ook wat kouder’, legt Hulshof uit.
Ook bedachten ze om de wijnranken te planten met een padbreedte van 4,5 meter en niet de traditionele 2,5 meter. ‘Hierdoor kunnen we onze reguliere machines gebruiken.’
Hoewel het doorgaans drie jaar duurt voordat een wijngaard de eerste flessen oplevert, is Hulshof ‘apetrots’ dat ze al een tank met wijn heeft. ‘Ik heb het eerste slokje mogen proeven. Wauw, dat was al zo veel beter dan ik had gehoopt.’
De wijnbouw is erg arbeidsintensief en Hulshof krijgt hiervoor hulp van vrijwilligers. ‘Als ik win, ga ik met het geld de vrijwilligers bedanken.’
‘Jongeren van nu willen graag iets toevoegen’
Naam: Layla van der Veen (26)
Plaats: Erica (DR)
Initiatief: Rensen-Farm, groene ontmoetingsplek voor de toekomst!
Als ik win, dan… ‘gaat het geld naar een van onze evenementen’
Geef Layla van der Veen (26) een kas en ze bruist van de ideeën. Je mag haar gerust een ambassadeur van de tuinbouw noemen. Haar initiatief Rensen-Farm is daar een voorbeeld van. ‘Ik wil laten zien hoeveel moois wij als sector te bieden hebben.’
De kas in kwestie is het verloederde exemplaar in het voormalige dierenpark in Emmen. De directie-assistente van komkommerkweker Drenthe Growers is helder over haar missie: ‘Ik wil er een levendige plek van maken waar tuinbouw een plek krijgt midden in de stad. Vooral gericht op jongeren. Om ze te laten zien hoe breed de sector is en welke kansen hij biedt.’
Een lastige doelgroep? Van der Veen weet er wel raad mee. ‘De jongerengeneratie van nu wil graag iets toevoegen. Dus we willen ze laten meedenken en meedoen. Daarvoor hebben we ook contact met het onderwijs. Laat studenten een event bedenken, of het straatwerk in de kas aanleggen. Maar ook techniek is belangrijk. Laat jongeren meedenken over energievraagstukken waar de tuinbouw mee te maken heeft.’
Vijf evenementen
Van der Veen raakt niet uitgepraat als je haar naar plannen vraagt. Volgend jaar wil de jonge pionier graag vijf evenementen organiseren ‘om te laten zien dat we dit kunnen’.
‘De tuinbouw in Emmen bestaat dan honderd jaar. We willen aansluiten bij Kom in de Kas en het Nationaal Tuinbouwcongres komt naar Emmen. Ook wordt er aan een documentaire gewerkt, die in het filmhuis naast de kas in première kan gaan met uitloop naar onze kas. Als ik de prijs win, kunnen we het geld mooi voor een van deze evenementen gebruiken.’
Maar de dromen van Van der Veen gaan verder. ‘Uiteindelijk willen we samen met andere initiatieven in het Rensenpark een ecosysteem creëren waarin diverse sectoren zoals de glastuinbouw, veehouderij en akkerbouw met elkaar samenwerken.’