Haalbaarheidsstudies binnen Lelystadse Boer laten zien hoe agrarische ondernemers netcongestie kunnen omzetten in nieuwe kansen voor hun bedrijf en omgeving.
Netcongestie wordt voor steeds meer agrarische ondernemers een dagelijkse realiteit. Terugleveren kan niet altijd meer, uitbreiden van aansluitingen laat lang op zich wachten en pieken in opwek en verbruik vallen lang niet altijd samen. Toch laten de eerste haalbaarheidsstudies binnen Lelystadse Boer zien dat deze uitdaging ook een kans kan zijn: door energie slimmer te benutten, op te slaan en om te zetten in waterstof, ontstaat ruimte voor nieuwe verdienmodellen.
Binnen het project worden ruim 20 agrarische bedrijven haalbaarheidsstudies uitgevoerd. Per bedrijf wordt gekeken welke combinatie van technieken het best past bij de bedrijfsvoering, de beschikbare ruimte en de energievraag. Daarbij worden onder meer batterijopslag, kleinschalige waterstofproductie, windenergie, uitbreiding van zonne-energie en combinaties van zon met opslag onderzocht.
De eerste uitkomsten zijn veelbelovend. Gemiddeld gebruiken de deelnemende bedrijven nu ongeveer 20-30 procent van hun eigen opgewekte duurzame energie direct op het bedrijf. Met aanvullende maatregelen kan dat aandeel fors stijgen: met een batterij richting 60 procent, met waterstofopslag naar 80 tot 90 procent en in combinatie met windenergie in sommige gevallen zelfs richting volledige energie-autonomie.
Uit de analyses komen twee duidelijke ontwikkelrichtingen naar voren. De eerste route richt zich op optimalisatie achter de meter. Ondernemers zetten dan in op batterijen, energiemanagementsystemen en kleinschalige waterstofopslag om de mismatch tussen opwek en verbruik te verkleinen. Dit is vooral interessant voor bedrijven met een kleine aansluiting, een duidelijk seizoenspatroon in het energieverbruik of een overschot dat niet structureel groot genoeg is voor externe levering. Omdat de saldering verdwijnt wordt dit in de komende tijd een steeds aantrekkelijke optie.
De tweede route kijkt verder dan het eigen erf. Bedrijven met een groter structureel energie-overschot onderzoeken mogelijkheden voor energiedelen, omzetting naar waterstof en samenwerking in lokale energiehubs. Daarmee kan elektriciteit worden omgezet in een verhandelbare energiedrager of beschikbaar komen voor andere bedrijven in de omgeving door middel van een energiecoöperatie.
Batterijen kunnen een snelle en praktische oplossing zijn om dag-nachtverschillen op te vangen en meer eigen zonnestroom direct te gebruiken. Voor seizoensopslag of grotere overschotten is een batterij echter niet altijd voldoende. Waterstof biedt dan extra mogelijkheden, omdat overtollige elektriciteit voor langere tijd kan worden opgeslagen en later opnieuw kan worden benut of geleverd.
Tegelijkertijd vraagt opslag om slimme sturing. Ongecoördineerde inzet kan pieken op het net juist versterken, terwijl goed afgestemde inzet bijdraagt aan het verlichten van netcongestie. Daarmee verschuift de vraag van alleen techniek naar samenwerking, afstemming en nieuwe afspraken tussen ondernemers, netbeheerders en afnemers in een lokaal energiesysteem.
De volgende stap is het starten van concrete pilots. Primeur is voor Karin Perdaems die de eerst elekrolyser heeft aangeschaft. Daarbij wordt onder meer gewerkt aan een kopgroep van vijf bedrijven, verdere uitwerking van energiesamenwerking, praktijkervaring met waterstof en opslag en samenwerking met netbeheerders en potentiële afnemers. Ook krijgen studenten opdrachten om energiegegevens te verzamelen en analyseren. De toezegging vanuit Kansen voor West voor de realisatiefase geeft daarbij een belangrijke impuls.
De Lelystadse Boer laat hiermee zien dat de energietransitie op het boerenerf niet alleen gaat over knelpunten, maar juist ook over samenwerken en ondernemerschap. Door slim te combineren, samen te werken in de vermarkting van waterstof en stap voor stap te experimenteren, kunnen boeren hun afhankelijkheid van het elektriciteitsnet verkleinen én nieuwe waarde creëren voor hun bedrijf en de regio.
Blijf up-to-date met het laatste nieuws voor jouw agrarische bedrijf via de LTO Dichtbij app.
Word lid van LTO Noord en versterk je positie in de agrarische sector. Meld je nu aan!
