Traan en een lach maken samen een succes van Dag van LTO Noord

Als er een woord van de dag gekozen moest worden, dan zou het 'indrukwekkend' zijn geweest. Zo reageerden de leden op de verhalen van voormalig Commandant Landstrijdkrachten Mart de Kruijf en Kees Huizinga die boert in Oekraïne. Hun verhalen over oorlog raakten het publiek. Het onvoorstelbare maakten ze bijna tastbaar en beroerden de boerenharten. Menig oog knipperde, de brok in de keel werd weggeslikt en een traan gedroogd.

'Ik hoop dat niemand van jullie het ooit hoeft mee te maken. Maar wij moesten onze kinderen in de ochtend wakker maken en vertellen dat het oorlog was', haalt Huizinga zijn herinnering boven. Hakkelend gaat hij verder: 'En dat je vrouw dan tegen de kinderen zegt dat ze hun spullen moeten pakken. En je dochter vraagt: welke spullen dan? Ze zijn vertrokken en ik ben gebleven. Ik wist niet of ik ze ooit nog terug zou zien.' En dan hapert zijn stem, wordt Huizinga emotioneel en zoekt zijn heil in een slok water om niet vol te schieten.

De emotie stond in schril contrast met zijn luchtige openingswoord: 'Zelf kom ik uit Groningen, mijn vrouw uit Drenthe en een goede vriend uit Friesland.' En daarmee had hij de best vertegenwoordigde provincies in de zaal in één klap voor zich gewonnen. Huizinga verraste met indrukwekkende cijfers van zijn bedrijfsomvang en productie. De ohs, ahs en jeetjes waren snel geoogst. Verwondering was er omdat ruim 100 hectare wortels met de hand worden gerooid bij Huizinga. 'De lonen zijn er laag', verklaarde hij die werkwijze.

Maar hij vertelde ook over zijn betrokkenheid bij de Stichting De Leeuw Kyiv, die humanitaire hulp verleent en spullen voor het leger levert. Voedsel, communicatiemiddelen, visnetten om drones te verstrikken, auto's en generatoren. 'Wij hebben zestien uur per dag geen stroom en acht uur wél.' Het bracht hem op de vraag aan de aanwezige melkveehouders wie er een noodaggregaat naast de melkstal heeft staan. Het behoorlijke aantal boeren dat opstond, was verrassend hoog.

Elfde gebod

Huizinga's inzet met de stichting sluit aan bij het elfde gebod van Holocausthistoricus Yehuda Bauer dat zijn voorganger De Kruijf citeerde: 'Gij zult geen dader zijn, gij zult geen slachtoffer zijn maar gij zult ook geen toeschouwer zijn'. Er moet iets gebeuren was zijn betoog. 'Je kunt niet wachten met keuzes maken tot je alles weet. Dan is er geen toekomst. Je móet een keuze maken', was zijn advies aan de boeren die ook in onzekerheid zitten.

Twee mannen, een militair en een boer, verschillend in de kern, maar met de gelijke deler van oorlog. Voor Dirk Bruins (voorzitter van LTO Noord) en LTO-voorzitter Ger Koopmans geen makkelijke opgave om daar op voort te borduren. Zij gingen in op de formatie ('dat is lang lullen', aldus Koopmans) en de rol van de belangenbehartiger. Niet alleen op nationaal, maar ook op Europees niveau. Koopmans riep op tot strijdvaardigheid: 'Ga naar Brussel. Regel een bus. Het zou mooi zijn als ook de noordelijke provincies protesteren.'

Job to be done

Na de pauze met warme snackbroodjes, betrad Bas Erlings het podium om de mensen uit te leggen hoe populisten hun slag slaan en hoe het brein werkt bij het maken van keuzes. Ratio heeft daarop amper invloed. Het is het instinct en de emotie die ons handelen grotendeels bepalen. 'Mensen met je mee krijgen doe je niet met argumenten', was zijn wijze les. 'Je moet de job to be done vervullen. De job die agrarische sector heeft, is hard werken, zorgen voor gezond en betaalbaar voedsel en de angst wegnemen dat boeren de veroorzakers van de klimaatproblemen zijn. Daarmee bereik je dat jullie worden gewaardeerd.'

Terwijl de hersenen van het publiek nog even kraakten over de uitgestrooide gedragspsychologie, kwamen weer nieuwe sprekers het podium op. Ditmaal de nieuwsjagers van De Speld. Zij kregen het voor elkaar om 900 mensen te laten staan en hun oorlelletjes te masseren om 'in contact te komen met hun milt'. Totaal onzinnig, maar hilarisch. Gefingeerde reacties uit de zaal over stikstof en gebiedsgerichte aanpak, 'laten we beginnen in Den Haag', leverden lachsalvo's op. Net als de geveinsde enquête waarbij een klein deel van de aanwezigen de wolf zou willen domesticeren, maar 75 procent koos voor uitkopen.

Zo werd de dag, die begon met beroering en een traan, afgesloten met humor en een lach.

Bestuurders positief over ledendag: 'Dit is het verenigingsgevoel'

Niet alleen de leden waren enthousiast over de Dag van LTO Noord. Ook bestuurders waren positief. 'Mooi om dit als drie noordelijke provincies te doen. Zelfs collega's uit het zuiden hadden het er voor over de kilometers te rijden', zegt Arend Steenbergen (provincaal voorzitter Drenthe) na afloop. 'Dit is echt het verenigingsgevoel. Positief naar de toekomst en niet in het negatieve blijven hangen.'

LTO Noord-voorzitter Dirk Bruins beaamt dit. 'Het was vol en we hebben er alles aan gedaan om er nog meer leden bij te kunnen zetten. Het geeft aan dat mensen graag bij een club horen en erbij willen zijn. En het gekozen thema past goed bij deze tijd.'

Bij Jan Wolthuis, provinciaal voorzitter Groningen, schieten de woorden 'trots en mooi' spontaan binnen als hij op de dag terugkijkt. 'Het thema laat je verder kijken. Europa word eens wakker! Kijk goed wat je hebt en schiet niet in de kramp. Vergeet je landbouw niet. Het zijn niet alleen de voedselmakers, maar ook de aankleders van de omgeving.'

Tekst: Sacha Wunderink, Nieuwe Oogst | Foto’s: Sacha Wunderink