“We hebben lang geprobeerd hier samen uit te komen. Wij zijn bereid om over onze schaduw heen te stappen nu de nieuwe brief van van Essen er ligt. Provincies krijgen daarin de mogelijkheid om gezamenlijk realistische doelen vast te stellen en de weg daar naar toe. Maar als de provincie deze regels op 18 november vastlegt, houdt onze welwillendheid een keer op,” zegt Jeroen van Wijk, voorzitter van LTO Noord Utrecht.
Twee verschillende systemen
Het gaat om de wijze waarop de uitstoot van boeren wordt bepaald. Utrecht koppelt die aan de hoeveelheid grond van een bedrijf. In de aanpak van het kabinet wordt gekeken naar fosfaatrechten. De provincie heeft aangegeven voorlopig door te gaan met haar eigen aanpak en hanteert daarmee een eigen normering per hectare. De provincie ziet dit volgens het landbouwcollectief onterecht als een gouden greep en maakt het landelijke plan dat stuurt op samenwerking ondergeschikt.
Jeroen van Wijk: “Wij willen wel, maar de houding van de provincie is niet gericht op samenwerking. Het gaat erom dat de staat van natuurgebieden verbetert. Het kabinet kiest hierbij juist voor een aanpak waarin veel beter in beeld wordt gebracht waar we staan: wat er sinds 2019 al is gereduceerd, wat lopende en geplande maatregelen naar verwachting nog opleveren en welke opgave daarna resteert. Dat wordt per provincie inzichtelijk gemaakt in een dashboard. Dan weet je waar je het over hebt en kun je gericht kijken wat er nog nodig is. Utrecht legt nu regels vast die heel erg ver gaan en voorbijgaan aan de koers van het kabinet.”
Eerste krachtproef na nieuwe landelijke koers
De Utrechtse stemming wordt daarmee volgens LTO Noord en de partners in het Landbouwcollectief de eerste concrete krachtproef voor de nieuwe landelijke stikstofaanpak op provincieniveau. Binnen de negen provincies waar LTO Noord actief is, zijn de opgaven en omstandigheden verschillend. De ruimte voor provincies zal dus ook verschillend worden ingevuld.
“Dat er verschillen tussen provincies zijn, snapt iedereen. Dat provincies een mate van vrijheid krijgen is een goede zaak en in sommige provincies gaat dat best goed. Maar in het Utrechtse geval is het UPLG vele malen scherper dan de geest van de inhoud van de laatste brief van van Essen. Die gaat uit van samenwerking en realistisch beleid om gezamenlijk doelen te bereiken. Dat willen wij ook, maar op dit ene punt loopt het muurvast,” zegt Jeroen van Wijk.
Statenleden zijn aan zet
Het Landbouwcollectief heeft eerder gedeputeerde Gijs de Kruif en commissaris van de Koning Hans Oosters voorgesteld mee te blijven werken aan de gebiedsprocessen als de provincie wacht met het juridisch vastleggen van de uitstootnormen. Volgens het collectief is dat voorstel afgewezen. De boerenorganisaties richten zich daarom nu rechtstreeks tot Provinciale Staten en gaan ervan uit dat de statenleden ook kiezen voor samenwerking in plaats van in beton gegoten regels.
,,Zoals de Provinciale Staten al meerdere keren zeer duidelijk aan het college hebben gezegd. Doe het samen. Wij willen oplossingen waar boeren verder mee kunnen en daar hebben we veel tijd en energie in gestoken. Als de provincie op 18 november gewoon doorgaat, dan mogen ze ook uitleggen hoe het verder moet met die gebiedsprocessen,” zegt Jeroen van Wijk
LTO Noord Utrecht roept Statenleden op om de provinciale uitstootnormen op 18 november niet vast te leggen en eerst helderheid te krijgen over de aansluiting op de landelijke stikstofaanpak.
