Op uitnodiging van Vitens bracht LTO Noord een werkbezoek aan drinkwaterproductielocatie Vechterweerd in Dalfsen. Tijdens het bezoek spraken we over een onderwerp dat steeds belangrijker wordt: hoe zorgen we voor voldoende en schoon drinkwater, mét ruimte voor landbouw?
Vitens heeft een wettelijke taak: 24 uur per dag drinkwater leveren. Dat wordt steeds lastiger, de bronnen staan onder druk en de drinkwatervraag blijft toenemen.
Naast dagelijkse piekmomenten ziet Vitens seizoensgebonden pieken. Bestuursafgevaardigde Gerben Korten: “Tot een aantal jaren geleden zetten mensen ’s avonds de tuinsproeier aan bij warm weer. Nu er meer thuis wordt gewerkt dan vroeger, zien we echter dat er veel meer sproeiers al vanaf de middag aanstaan. Naast zwembaden die bij mooi weer worden gevuld, zorgt dat voor nog meer druk op de drinkwatervraag.”
Onderweg naar één van de winputten legt procestechnicus Armin Mulder uit: “We lopen nu in het waterwingebied. Daaromheen ligt het grondwaterbeschermingsgebied.”
Boeren in of bij een grondwaterbeschermingsgebied hebben te maken met regels en beperkingen. Martin Immink, voorzitter bestuur Overijssel: “Dit is altijd een dilemma: we begrijpen dat Vitens water moet oppompen in bepaalde gebieden, maar boeren kunnen daar wel last van hebben. Wij willen graag samen tot een goede oplossing komen.”
Gebiedsregisseur Gerdien Martens wil ook graag kijken naar wat er samen mogelijk is. “Discussies over grondwaterstanden zijn in het verleden soms sterk gepolitiseerd, ook richting agrariërs. Terwijl agrariërs in deze gebieden juist een belangrijke partner voor ons zijn: zij spelen een grote rol in het vasthouden van water en het beschermen van de waterkwaliteit.”
Een belangrijk punt in het gesprek was de snelheid van beleid. LTO Noord ziet dat processen vaak lang duren en dat er weinig terugkoppeling komt vanuit de provincie. Als voorbeeld noemt LTO de gebiedsdossiers.
Korten vertelt: "Gebiedsdossiers worden opgesteld door de Provincie. In de gebiedsdossiers wordt aangegeven wat er nodig is om bestaande winningen te beschermen en daarmee overeind te houden. Vitens vindt het belangrijk dat de effecten van maatregelen worden gemonitord en bijgestuurd. We werken samen met de provincie Overijssel aan een Early Warning‑meetnet dat ons inzicht moet geven in de kwaliteit van het ondiepe grondwater, op ongeveer twee meter diepte. Zo weten we beter welke stoffen onderweg zijn naar onze winningen en kunnen we hier op bijsturen.”
Naast de beschikbaarheid van voldoende drinkwater is de kwaliteit van drinkwater belangrijk. De grootste risico’s van landbouw bij een waterwingebied zijn gewasbeschermingsmiddelen en (afbraakproducten van) een nitraatoverschot. Daarnaast worden in oppervlaktewater andere stoffen aangetroffen die een uitdaging vormen bij de zuivering, zoals industriële afvalstoffen en medicijnresten.
De waterkwaliteit en -kwantiteit zijn nauw met elkaar verbonden. Op de productielocatie neemt Mulder ons mee in het zuiveringsproces. “Als er zwaardere zuiveringstechnieken nodig zijn om verontreinigingen uit het grondwater te halen, kan het zijn dat slechts 80% van het opgepompte water tot drinkwater gemaakt kan worden.”
Korten vult aan: “In gebiedsdossiers stond tot nu toe waterkwaliteit centraal, in de nieuwe gebiedsdossiers moet ook de kwantiteit daarin worden meegenomen.”
LTO Noord voorzitter Dirk Bruins: “De gesprekken met Vitens brachten duidelijk gedeelde belangen naar voren, terwijl er ook wel wat spanningen zitten: voor LTO Noord is het belangrijk dat boeren perspectief houden in grondwaterbeschermingsgebieden en dat provinciaal beleid duidelijk en werkbaar is. Beide partijen hebben de intentie uitgesproken om het gesprek met elkaar aan te blijven gaan.”
Blijf up-to-date met het laatste nieuws voor jouw agrarische bedrijf via de LTO Dichtbij app.
Word lid van LTO Noord en versterk je positie in de agrarische sector. Meld je nu aan!
