De ministeries van LVVN en J&V hebben een conceptwetsvoorstel gepubliceerd voor de herziening van de pachtregelgeving. LTO steunt de hoofdlijn, maar vindt aanpassingen noodzakelijk om het stelsel in de praktijk goed werkbaar te maken.
We onderschrijven de hoofdlijn van het wetsvoorstel, maar vinden dat een volledige beoordeling nog niet mogelijk is zolang essentiële uitvoeringsregels ontbreken. Het gaat onder meer om het Pachtprijzenbesluit, de positieflijst duurzaamheid en de negatieflijst teeltpacht. We blijven ons inzetten voor een pachtstelsel dat zekerheid biedt, investeringen mogelijk maakt en grond beschikbaar houdt voor actieve agrarische ondernemers.
Het wetsvoorstel stimuleert langjarige pacht en ontmoedigt kortlopende pacht. Daarmee is volgens ons een goed fundament voor de nieuwe pachtregelgeving neergelegd. De onderstaande pachtvormen zijn onderdeel van het nieuwe Nederlandse pachtstelsel. Wat vindt LTO van deze aanpassingen?
Standaardpacht wordt de nieuwe ‘standaard’ voor langjarige overeenkomsten (minimaal 24 jaar). De looptijd van 24 jaar draagt bij aan de financierbaarheid van bedrijven.
- LTO kan bij deze pachtvorm niet instemmen met een vrije pachtprijs.
Kortlopende pacht wordt ontmoedigd via een progressief prijsstelsel gekoppeld aan de regionorm.
- LTO steunt dit voorstel, mits het progressieve prijsstelsel zodanig onderscheidend is dat het structureel afsluiten van zeer kortlopende overeenkomsten financieel onaantrekkelijk wordt.
Continuatiepacht blijft mogelijk.
- LTO is tevreden dat deze pachtvorm behouden blijft, maar ook hier geldt dat we niet akkoord gaan met een vrije pachtprijs.
Teeltpacht blijft ook in het nieuwe stelsel mogelijk.
- LTO kan niet instemmen met een maximale duur van 1–2 jaar. De contractduur moet aansluiten op de daadwerkelijke teeltduur van de gewassen.
Natuurpacht wordt als nieuwe pachtvorm geïntroduceerd.
- LTO vindt dit een goede ontwikkeling om de continuïteit van het agrarisch medegebruik te borgen. We plaatsen wel enkele kanttekeningen:
het afsluiten van contracten moet alleen mogelijk zijn binnen het Natuurnetwerk Nederland (NNN) én op gronden die daadwerkelijk zijn aangekocht en ingericht voor natuur
de contractduur moet bij voorkeur minimaal 12 jaar zijn
geen eenzijdige wijziging of beëindiging door de verpachter zonder instemming en toetsing door de Grondkamer
de pachtprijsnorm moet recht doen aan beperkingen in gebruik
de beheervergoeding moet toekomen aan de uitvoerende pachter.
Bestaande reguliere pacht wordt gerespecteerd, maar is volgens ons niet voldoende geborgd. Het opnemen van deze pachtvorm onder het overgangsrecht biedt onvoldoende structurele zekerheid.
- LTO stelt voor om deze pachtvorm als bijzondere pachtovereenkomst wettelijk te borgen.
LTO kan niet instemmen met een vrije pachtprijs voor standaardpacht en continuatiepacht. In een markt met grondschaarste kan dit leiden tot opbod en hoge kosten, terwijl langjarige contracten juist stabiliteit moeten bieden. We pleiten daarom voor gereguleerde prijsvorming met ruimte binnen een genormeerde bandbreedte die gebaseerd is op objectieve factoren, zoals grondbeloning, bodemkwaliteit en gebruiksbeperkingen.
Het wetsvoorstel biedt ruimte om duurzaamheidsafspraken in pachtcontracten op te nemen. LTO benadrukt dat deze afspraken vrijwillig moeten zijn en wil dit vrijwillige karakter in het wetsvoorstel geborgd hebben. Een zogenoemde positieflijst met mogelijke duurzaamheidscriteria mag geen verplicht karakter krijgen. Duurzaamheidsafspraken moeten verder primair gericht zijn op een gezonde bodem. Beperkingen of extra kosten moeten bovendien doorwerken in een lagere pachtprijs.
In de praktijk wordt veel grond tijdelijk geruild tussen agrarische ondernemers om vruchtwisseling mogelijk te maken. Deze praktijk is belangrijk voor duurzaam bodembeheer, maar is juridisch nog niet voldoende geborgd.
- LTO pleit voor een wettelijk verankerde grondruilovereenkomst als zelfstandige rechtsfiguur. Dit voorkomt dat gangbare ruilpraktijken achteraf als pacht worden aangemerkt met ongewenste juridische gevolgen. Zolang dit ontbreekt, stemmen we niet in met beperkende voorstellen zoals een negatieflijst bij teeltpacht.
LTO ondersteunt de introductie van een bedrijfsmatigheidstoets bij het bereiken van de AOW-leeftijd om grond beschikbaar te houden voor actieve ondernemers. De toets moet wel praktisch uitvoerbaar zijn, rekening houden met marktomstandigheden en met de dynamiek en diversiteit van de sectoren en niet kostenverhogend werken voor de pachter.
Vervolg
De minister inventariseert de reacties op de consulatie en komt met een aangepast voorstel.
|
Grond is de basis voor boeren en tuinders. Het pachten van grond kan noodzaak... |
|
Boeren en tuinders hebben een belangrijke rol in het buitengebied. De... |
|
De overheid heeft doelen gesteld op het gebied van stikstof, natuur, klimaat... |
Blijf up-to-date met het laatste nieuws voor jouw agrarische bedrijf via de LTO Dichtbij app.
Word lid van LTO Noord en versterk je positie in de agrarische sector. Meld je nu aan!
