Wij blijven in gesprek
Dagelijks voeren we gesprekken met tal van partijen die een rol spelen in het uitwerken van de stikstofaanpak. Met de minister van LVVN, de minister-president en andere leden van het kabinet, met ambtenaren, met Tweede en Eerste Kamerleden, met bestuurders van de provincies, de waterschappen, maatschappelijke organisaties en uiteraard met onze collega’s van andere boerenorganisaties.
Wij denken dat we het beste voor jullie opkomen door – voorlopig – met al deze partijen in gesprek te blijven. Door zelf na te denken over hoe de aanpak beter, uitvoerbaarder en realistischer kan worden gemaakt. En door te benadrukken dat de aanpak aangepast móet worden als het kabinet wil dat wij mee blijven denken. Daarbij werken we nauw samen met de jonge boeren van het NAJK. Nogmaals: voor ons is een harde randvoorwaarde dat de plannen worden aangepast. Bijvoorbeeld als het gaat over zonering, grondgebondenheid, emissienormen en het tempo van vergunningverlening.
Verscheidenheid agrarische belangenbehartigers inzetten als kracht
Andere agrarische belangenbehartigers maken een andere afweging. Sommige organisaties kiezen voor een meer activistische aanpak of willen pas in gesprek nadat de brief van tafel is. Wij respecteren die verschillen. Sterker nog: dit maakt onze sector als geheel sterker. Het is goed dat er partijen zijn die van buitenaf druk zetten, én het is goed dat er partijen zijn die aan tafel zitten en de lijnen open houden.
We zien dat er ook organisaties zijn die deze verschillen niet respecteren. Die ons scherp oproepen om de gesprekken met het kabinet stil te leggen. Soms gaat dat er stevig aan toe. Dat mag, dat hoort erbij, maar de voorbije weken zagen we soms ook dat onze inzet wordt verdraaid en (bewust) verkeerd weergegeven. We zagen uitingen waarbij landelijke, regionale en lokale LTO-bestuurders persoonlijk onder druk worden gezet, worden beschimpt of beledigd.
We begrijpen dat emoties hoog oplopen. Bij iedereen. Dat geldt ook voor ons. Er staat veel op het spel. Voor jullie, voor je gezin, voor je bedrijf en voor onze sector als geheel. Maar die omgangsvormen moeten stoppen. Als we elkaar onderling aanvallen, maakt dat ons als sector zwakker. Volgende week overleggen we met Agractie en andere organisaties. We hopen nieuwe afspraken te maken over hoe we ons tot elkaar verhouden. We hoeven niet overal hetzelfde over te denken, we hoeven niet altijd hetzelfde te doen. Juist onze verschillen kunnen ons gezamenlijk versterken.
Werkbezoek minister-president, stap naar betere voorstellen
Als onderdeel van onze aanpak organiseerden we vorige week een werkbezoek voor minister-president Rob Jetten aan een melkveebedrijf in Noord-Brabant. Een van de honderden schitterende bedrijven waarvoor een platte GVE-norm onwerkbaar is. Ook vond een rondetafelgesprek plaats met melkveehouders die afhankelijk zijn van doelsturing om te voldoen aan grondgebondenheid. De premier was zichtbaar onder de indruk van wat hij zag en hoorde. Daarmee ligt er nog geen beter plan van het kabinet. Maar het is een van de vele stappen die we zetten om tot betere voorstellen te komen.
Intrekkingsverzoek natuurvergunningen onacceptabel
Het bericht dat provincie Noord-Brabant de natuurvergunningen van vijf pluimveehouders in wil trekken, landde als een bom. De manier waarop de provincie dat besluit heeft voorbereid, is totaal onacceptabel en onrechtvaardig. Op het plan van de pluimveehouders zelf om 50 tot 80% stikstofemissie te reduceren hebben zij nooit een reactie gekregen!
In de Kamerbrief van 26 juni schreef minister Van Essen: “Met dit pakket kunnen handhavings- en intrekkingsverzoeken worden voorkomen.” Dat Van Essen vervolgens begrip uitsprak voor het Brabantse besluit, heeft ons vertrouwen geschaad. In een spoedoverleg dat LTO-voorzitter Ger Koopmans had met minister Van Essen, maakte Ger duidelijk dat de minister deze woorden moest corrigeren vóórdat Provinciale Staten daarover vergaderde. Het heeft ertoe geleid dat de minister donderdag een nieuw bericht aan de Kamer stuurde: “ik [heb] in gesprek met Noord-Brabant aangegeven dat ik verwacht dat zij geen onomkeerbare besluiten nemen, totdat het ‘trappetje van Remkes’ is uitgelopen.” Die aanwijzing is van groot belang – voor alle provincies en alle boeren die met intrekkingsverzoeken geconfronteerd kunnen worden. Het is een voorbeeld van hoe LTO impact heeft, juist door wél in gesprek te blijven.
Statenvergadering Noord-Brabant
Vrijdag vond in Den Bosch de Statenvergadering plaats over deze intrekkingsverzoeken. Naast de pluimveehouders spraken o.a. LTO en ZLTO in. Samen met andere boerenorganisaties organiseerde ZLTO een demonstratie op het provincieplein. Dat heeft slechts beperkt geholpen. De plannen zijn nog niet van tafel. De procedure loopt door, maar de provincie gaat nu wel in gesprek met de pluimveehouders.
Volgens verantwoordelijk gedeputeerde Saskia Boelema helpt het als de stikstofaanpak van het kabinet snel concreet wordt. Dat geldt voor alle provincies. Er liggen tientallen intrekkingsverzoeken op de plank. Juridisch staat MOB sterker als het kabinet alle stikstofplannen weer in zou trekken. Daarom kiezen wij voor aanpassen en verbeteren.
Het stikstofprobleem is juridisch een van de moeilijkste problemen waar Nederland de afgelopen tien jaar mee te maken heeft gehad. En niet alleen juridisch, maar ook politiek, bestuurlijk, maatschappelijk en ecologisch. Een simpele uitweg uit de impasse bestaat niet. Wie de 26 junibrief ‘heilig’ verklaart en zegt dat er niets meer aangepast mag worden, draagt niet bij aan een oplossing. En wie zegt dat de brief verscheurd moet worden, kan ook niet denken dat de problemen daarmee van tafel zijn.
Nieuwsuur maakte een informatieve reportage over het verloop van de dag. Verder domineerde het nieuws dat één van de organisaties Jodensterren met de letter B uitdeelde. Vanuit LTO laten we ons nooit publiekelijk kritisch of negatief uit over het handelen van andere boerenorganisaties. Maar hier is duidelijk dat de betrokken pluimveehouders er niet mee geholpen zijn. Hier zijn grenzen overschreden.
Vooruitkijken
Deze week start een belangrijke fase: het kabinet praat met oppositiepartijen over steun voor de nieuwe begroting. Vanuit LTO zijn we intensief in gesprek met oppositiepartijen. We vragen hen om aanpassing van de plannen te eisen. En we leveren voorstellen aan waardoor het pakket beter wordt. Later deze week praten we opnieuw met minister Van Essen en minister-president Jetten. Volgende week staat vervolgoverleg gepland met de top van het kabinet en het ministerie over de plannen. Het zijn stuk voor stuk ‘kleine stapjes’, maar we hopen jullie met deze brief meer inzage te geven in waar ze wat ons betreft aan bij moeten dragen.
We vragen ons steeds af of het nog zin heeft om in gesprek te blijven. Of dat ook wij een streep moeten trekken en de gesprekken stopzetten. Die afweging maken we permanent, waarbij de komende twee weken cruciaal worden.
We werken samen met al onze bestuurders in de regio’s, afdelingen en vakgroepen aan het stikstofdossier. Jullie vertrouwen in ons, en in onze aanpak, weegt daarbij heel zwaar voor ons. We zijn jullie dankbaar voor dat vertrouwen en voor de steun die vaak naar ons wordt uitgesproken.
Dit is geen proces van dagen of weken, maar van maanden of zelfs van jaren. Daarbij knokken wij elke dag weer voor een aanpak die haalbaar en realistisch is, die écht perspectief biedt. Perspectief om de doelen te halen vanuit eigen vakmanschap, met keuzes die passen bij het unieke karakter van jullie eigen bedrijf en ondernemerschap.
Ger Koopmans - voorzitter LTO
Dirk Bruins - voorzitter LTO Noord
Annie van de Riet - voorzitter ZLTO
Thijs Rompelberg - voorzitter LLTB
