Op het erf van fruitteler Erik van Haarlem staan er naast schuren ook moderne woonunits. Want de oogstperiode van de appels en peren is kort: maar zes weken per jaar. Dan heeft Erik 90 medewerkers nodig, de meeste tijdelijk. "Toch heb ik ze allemaal in eigen dienst, goede huisvesting is daarin een hele belangrijke factor."
“Ongeveer 70 tot 80% van onze Poolse medewerkers komt elk jaar terug,” vertelt Erik. “Ze hebben in Polen vast werk en nemen vakantie om hier tijdelijk te helpen. Juist daarom wil ik dat de huisvesting goed is geregeld.” Hij spreekt zelf vloeiend Pools, zodat hij goed met zijn medewerkers kan communiceren. “Als ik ergens tijdelijk zou werken, zou ik ook op een nette en fijne plek willen verblijven. Daarom zorg ik bijvoorbeeld dat de bedden zijn opgemaakt als ze aankomen.”
“Ik zorg dat de bedden zijn opgemaakt als ze aankomen.”
De grote uitdaging zit in de regels rond wonen en spuitvrije zones. Nieuwe woningen mogen in principe niet binnen 50 meter van fruitteelt worden gebouwd. Wethouder Jacoline Hartman (o.a. wonen) legt uit dat dit al sinds ongeveer 2015 een veelgebruikte vuistregel is bij bestemmingsplannen. “Het staat niet letterlijk in een wet, maar de Raad van State hanteert deze afstand in veel uitspraken. Gemeenten passen dit al jaren toe in hun beleid.”
Volgens Hartman raakt de spuitzoneproblematiek veel meer dan alleen huisvesting voor arbeidsmigranten of woningbouw: “Wij vinden dat het mogelijk moet zijn om langs een fruitboomgaard te wandelen. Het gaat ook over recreatie, klompenpaden en zelfs hondenuitlaatvelden. Wij willen als gemeente kunnen blijven bouwen en ontwikkelen in al onze kernen, ook in fruitteeltgebied. Dan moet je niet alleen naar de regels kijken, maar ook naar de praktijk.”
“Het is heel fijn als wethouders meedenken met fruittelers, dat soort wethouders hebben we nodig”
Gemeente West Betuwe besloot een stap vooruit te zetten en startte samen met de ondernemer een pilot. Aan de zijkant van het bedrijfsgebouw werden woonunits geplaatst, die eerder dienstdeden als vakantiewoningen in Zeeland. Ze zijn aangesloten op eigen riolering, water en elektriciteit. In elke unit kunnen vier mensen wonen, met eigen sanitair en keuken. Dit alles in overeenstemming met het West Betuwse arbeidsmigrantenbeleid.
De woningen worden alleen bewoond in de periode dat er niet wordt gespoten in de boomgaard en laat dat nu precies samenvallen met de pluktijd. “We zijn gegaan van beleid ‘nee, tenzij’ naar ‘ja, mits én hoe?’,” zegt Hartman. “Met oog voor gezondheid en veiligheid, maar ook voor de realiteit op het erf.”
De pilot was succesvol. De gemeente heeft een principebesluit genomen. Daarbij is veel aandacht voor landschappelijke inpassing. Er worden straks hagen om de units geplaatst. De hagen zorgen voor een rustige uitstraling. “Het is heel fijn als wethouders meedenken met fruittelers, dat soort wethouders hebben we nodig”, aldus Gerlof Roubos.
De huisvesting staat ongeveer 10,5 maand per jaar leeg. Financieel is het dus geen rendabele investering. “Maar ik doe dit bewust,” zegt Erik. “Ik wil het goed geregeld hebben voor mijn medewerkers én voor de omgeving.”
West Betuwe ziet zichzelf als experimenteergebied. Naast het experiment met de spuittijden wil de gemeente laten zien dat via innovatie in de fruitteelt - met nieuwe driftreducerende spuittechnieken - veilige huisvesting en fruitteelt samen kunnen gaan. “Hopelijk kunnen andere gemeenten hiervan leren,” besluit Hartman. “Zie ons als voorbeeld. En maak er gebruik van.”
|
Gerlof Roubos, specialist arbeid en werkgeverschap bij NFO “Je wilt kwaliteit bieden, geen noodoplossing. Wij stimuleren huisvesting op het eigen erf, dat ontlast de bestaande woningen in dorpen. De situatie hier is net als bij veel fruittelers. De mensen komen voor een korte periode en gaan dan weer naar hun thuisland. Met deze tijdelijke vorm van inzet van internationale medewerkers is niets mis! En om te zorgen dat mensen weer terugkomen is goede huisvesting belangrijk. En dat zie je hier: er zijn geen misstanden en de mensen keren jaarlijks terug.” |
Hoe begin je als agrarisch ondernemer wanneer je wilt investeren in huisvesting voor je internationale werknemers? De Werkgeverslijn land- en tuinbouw heeft een uitgebreide kennisbank.
Heb je in jouw regio te maken met een tekort aan voldoende en kwalitatieve huisvesting voor internationale werknemers? Kom jij samen met jouw gemeente niet tot een goed en werkbaar beleid? Heb je een vraag of kan je ondersteuning gebruiken? Neem dan contact op met het ondersteuningsteam voor ondernemers en agrarische bestuurders:
Senior projectleider
Projectleider communicatie
|
3 november 2025 |
|
3 juli 2025 |
|
9 januari 2025 |
|
Internationale werknemers zijn van groot belang voor de land- en tuinbouw.... |
|
De Nederlandse land- en tuinbouw kan niet zonder internationale medewerkers.... |
|
Ondernemers zijn in toenemende mate afhankelijk van goede medewerkers.... |
