Netwerk Praktijkbedrijven

Over dit project

Binnen Netwerk Praktijkbedrijven werken ruim 100 melkveebedrijven aan het integraal verlagen van hun ammoniak- én methaanemissies. Sinds 2021 zijn zij actief aan de slag om een eigen pakket samen te stellen van relevante managementmaatregelen. Management, dus vakmanschap, dat op beide doelen effect heeft.

Een toekomstbestendige melkveehouderij

Fors minder ammoniak- en methaanemissie in 2030. Dat is de opgave waar de Nederlandse melkveehouderij voor staat. Alleen, hoe haalbaar is dat in de praktijk? In Netwerk Praktijkbedrijven zijn melkveebedrijven samen met onderzoekers met deze uitdaging aan de slag. Vanaf 2021 werken zij vanuit praktijkonderzoek aan een integrale aanpak met haalbare en betaalbare maatregelen die helpen om de doelen voor 2030 te realiseren. Ze worden hierbij ondersteund door een persoonlijke bedrijfsbegeleider.

Integraal betekent aandacht voor stikstof, biodiversiteit, weidegang, dierenwelzijn en waterkwaliteit. Met natuurlijk ook oog voor economisch perspectief! Daarom werken ze aan een mix van maatregelen, zodat voor verschillende type melkveehouders ook verschillende handvatten beschikbaar zijn om aan een duurzame toekomst te werken. Of het nu gaat om managementmaatregelen op gebied van rantsoen, dier, stal, mestopslag, beweiding of mest uitrijden; elke maatregel wordt in samenhang met andere duurzaamheidsdoelen bekeken.

Ontdek hoe jouw melkveestal presteert op ammoniak- en methaanemissies

Stal Quickscan

Ammoniak (NH3 ) is een gas dat ontstaat wanneer urine en mest samenkomen. Gemiddeld ontstaat ongeveer 50% van de uitstoot van ammoniak op een melkveebedrijf in de stal. Methaan (CH4 ) is een broeikasgas dat gemiddeld voor 80% ontstaat in de koe bij vertering van het voer. Ongeveer 20% ontstaat in de mest(opslag). Wat je in de stal doet, heeft effect op de uitstoot van ammoniak en methaan op jouw bedrijf.

Elke stal is anders. Met de Stal Quickscan ontdek je hoe jouw melkveestal nu presteert op ammoniak- en methaanemissies. Aan de hand van een aantal vragen weet je in korte tijd waar je goed scoort of waar nog verbeteringen mogelijk zijn in emissiereductie. Dat is goed voor je dieren, voor je portemonnee én voor de toekomst van jouw bedrijf.

Download de Stal Quickscan

Werkingsprincipes en mogelijke oplossingen

Online magazine 'Methaan uit mest'

Binnen Netwerk Praktijkbedrijven werken we aan het verlagen van zowel ammoniak- als methaanemissies in de melkveehouderij. Daarvoor worden bestaande en nieuwe managementmaatregelen in de praktijk getoetst en ontsluiten we (nieuwe) kennis, zodat melkveehouders aan de slag kunnen. Maar om emissies te kunnen verlagen, is allereerst belangrijk om te begrijpen hoe deze emissies ontstaan.

In het kader van dit project is het online magazine ‘Methaan uit mest’ tot stand gekomen. Het magazine behandelt de werkingsprincipes en mogelijke oplossingen om methaanemissie uit opgeslagen (drijf)mest te verlagen (of juist te benutten).

Download de Stal Quickscan

Werkwijze

Netwerk Praktijkbedrijven kent 3 type deelnemers met elk een eigen rol. De grootste verschillen zitten in de dataverzameling en het toetsen van praktijkrijpe maatregelen. ‘Meten is weten’ is van groot belang, maar nog belangrijker is het concreet doorvertalen naar de werking in de praktijk. Veel kennis over ammoniak is al langer bekend. Maar, wat als ook methaanemissie verlaagd moet worden?

De onderzoeksbedrijven halen nieuwe maatregelen boven water via onderzoek en dataverzameling. Zij toetsen de maatregelen in de praktijk op haalbaarheid en inpasbaarheid. Daarna finetunen de demonstratiebedrijven de getoetste maatregelen voor verschillende typen bedrijven (groot, klein, extensief, intensief, gangbaar, biologisch) en grondsoorten. Zowel de onderzoeks- als demonstratiebedrijven worden intensief begeleid.

De ambassadeursbedrijven gaan vervolgens zelf aan de slag met de gefinetunede maatregelen. Zij krijgen ook begeleiding, zij het wat minder intensief. De ambassadeurs brengen in beeld wat de succesfactoren zijn en wat de mate van succes bepaalt. Het Netwerk gebruikt de uitkomsten vervolgens weer in vervolgonderzoek. Zo leren onderzoekers en melkveehouders van elkaar en worden maatregelen samen uitgewerkt.

Ook andere melkveehouders en adviseurs kunnen meekijken en leren. De ervaringen en inzichten van de deelnemende melkveebedrijven resulteren in praktische handvatten die collega-boeren maar ook adviseurs, en erfbetreders inspireren om ook aan de slag te gaan. Het gaat niet meer alleen om kennis verspreiden maar om samen leren, ervaren en vooral doen.

De Netwerk-aanpak

Om ammoniak- en methaanemissies te verlagen, staat het management bij Netwerk Praktijkbedrijven aan de basis. Het Netwerk heeft een reductieroute ontwikkeld met vier basisstappen, om zowel ammoniak- als methaanemissies op het bedrijf te verlagen. De reductieroute is afgeleid van het NEMA (National Emission Model of Agriculture). Dit is het model waar Nederland (inter-)nationaal beleidsmatig mee afrekent, voor zowel ammoniak als broeikasgassen.

Ammoniak- en methaanemissies reduceren met de Netwerk-aanpak

Praktijkonderzoek

Netwerk Praktijkbedrijven houdt zich primair bezig met onderzoek in de praktijk. Het Netwerk kijkt hierbij naar wat nodig is voor de individuele bedrijven. Want elk bedrijf is immers uniek. Verschillende modellen worden naast elkaar gebruikt. De deelnemers zijn actief met eigen vakkennis én met nieuwe kennis van de onderzoekers uit verschillende disciplines (rantsoen, dier, stal, mestopslag, beweiding en mest uitrijden). Hun leerroute biedt handvatten voor de sectoruitdagingen waar iedere melkveehouder voor staat. En brengt tegelijkertijd emissies omlaag. Benieuwd naar de deelnemers?

Maak kennis met de deelnemers

Klaar voor de toekomst

Om Nederlandse melkveehouders handvatten aan te reiken om ammoniak- en methaanemissies op hun bedrijven te reduceren, houdt Netwerk Praktijkbedrijven zich ook bezig met het ontwikkelen van praktische tools. En wist je dat je een bijeenkomst op maat bij één van de 37 onderzoeks- en demonstratiebedrijven kan aanvragen? Het project is een initiatief van ons en Wageningen University & Research. De financiering is afkomstig van het ministerie van LVVN. Het project maakt deel uit van de programmatische aanpak 'Integraal Aanpakken ' als onderdeel van het LNV-Klimaatbeleid.